Κίνηση Δημοτών Βριλησσίων

 
8/6/2017

Τι θα πει κατάρρευση

Της Μαρίας Θ. Μάρκου*


Με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, ο κλάδος της οικοδομής κατέρρευσε με τόσο θόρυβο όση ήταν και η συνεισφορά του, μέχρι τότε, στην ανάπτυξη: Η βαλβίδα ασφαλείας της ελληνικής οικονομίας που, και σε περιόδους κρίσης, δημιουργούσε θέσεις απασχόλησης, εξειδικεύσεις, παραγωγικά δίκτυα, εισοδήματα.

Η κερδοφορία του κλάδου ήταν αποτέλεσμα των επάλληλων φάσεων αστικοποίησης που σημάδεψαν τη νεώτερη ιστορία της χώρας, είτε από πολιτικές επιλογές είτε από συγκυρίες, αυξάνοντας διαρκώς τη ζήτηση για στέγη και υποδομές, ζήτηση που απογειώθηκε στα μεταπολεμικά χρόνια, χωρίς τις αναγκαίες πολιτικές. Οι δημόσιες επενδύσεις πάντα κατώτερες των αναγκών μιας χώρας σε διαρκή χρεωκοπία, σε καθεστώς υποτέλειας, με υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες και χαώδες φορολογικό σύστημα, μιας χώρας όπου η έννοια της αναδιανομής ήταν πάντα πολιτικά ύποπτη. Οι πολεοδομικές ρυθμίσεις έρμαιο του πελατειακού συστήματος. Η στεγαστική πολιτική και η στεγαστική πίστη απλά ανύπαρκτες.

Ένα κράτος ανεύθυνο απέναντι στον πολίτη, βρήκε εύκολα τη λύση του στεγαστικού ζητήματος στην κερδοσκοπία και στην αυτοστέγαση. Με την ανομολόγητη ανοχή στη φοροδιαφυγή, στην εισφοροαποφυγή, στην εργοδοτική ασυδοσία, στις συστηματικές εκπτώσεις στην ποιότητα των κατασκευών και στην προστασία του περιβάλλοντος. Αλλά και με τις δέουσες παρεμβάσεις υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου και των πολιτικών φίλων, κάθε φορά που το διακύβευμα ήταν «στρατηγικής σημασίας».

Η οικοδομική δραστηριότητα στηρίχτηκε για δεκαετίες στο ρουσφέτι, στο ξέπλυμα χρήματος και συνειδήσεων. Αλλά και στη μικροϊδιοκτησία. Μικρό το μέρος του κτιριακού αποθέματος που προορίστηκε για τα μεσαία και ανώτερα στρώματα. Το μεγαλύτερο μέρος, οι εμπορικές πολυκατοικίες των κεντρικών περιοχών και τα αυθαίρετα της αστικής περιφέρειας ήταν για τα λαϊκά στρώματα. Σταθερές πηγές χρηματοδότησης οι οικογενειακές αποταμιεύσεις, προϊόν της αυταπασχόλησης και της μικρής επιχειρηματικότητας, τα μεταναστευτικά και ναυτικά εμβάσματα, η ρευστοποίηση του αγροτικού κλήρου.

Έτσι, κάπως, διαμορφώθηκε το γνώριμο τοπίο των ελληνικών πόλεων. Ασφαλώς στο περιθώριο των πολεοδομικών οραμάτων, όπου διατυπώθηκαν τέτοια. Ασφαλώς χωρίς κριτήρια ποιότητας. Έτσι όμως, τα λαϊκά νοικοκυριά απέφυγαν το δανεισμό, έτσι έχτισαν κοινωνικά δίκτυα και κοινοτικούς δεσμούς, έτσι περιορίστηκαν οι διαχωριστικές πιέσεις στις πόλεις και οι συγκεντρωτικές τάσεις της κτηματαγοράς.

Έτσι δημιουργήθηκε και το υποκατάστατο του κοινωνικού κράτους. Με τη διαχείριση του στεγαστικού αποθέματος, τα λαϊκά νοικοκυριά κατόρθωσαν να συμπληρώσουν συντάξεις, να καλύψουν ιατρικές ή εκπαιδευτικές δαπάνες, να αντιμετωπίσουν τις πληθωριστικές πιέσεις, να εξασφαλίσουν τη δανειοδότηση μικρο-επιχειρήσεων. Στη μικροϊδιοκτησία των ακινήτων βασίστηκαν, σύμφωνα με τον Κ. Τσουκαλά, οι «εξασφαλιστικές και ανελικτικές» στρατηγικές της ελληνικής οικογένειας, η «μικροαστική ενσωμάτωση» της εσωτερικής μετανάστευσης, η μόρφωση των παιδιών, η άμυνα στη μισθωτοποίηση και στις διακυμάνσεις της αγοράς εργασίας. Αυτές οι στρατηγικές διαμόρφωσαν τις γειτονιές των ελληνικών πόλεων, με την εκτεταμένη κοινωνική και λειτουργική μείξη, με την ταπεινότητα, την ανεκτικότητα και τη ζωντάνια τους – όσο κι αν είναι αισθητικά επιλήψιμη για τη λόγια αρχιτεκτονική.

Η οικοδομή απασχόλησε διαδοχικά κύματα μετανάστευσης, από τα παλιά σινάφια των συγχωριανών μέχρι τους απόκληρους της ανατολικής Ευρώπης και της μακρινής Ανατολής, στην «αυγή της νέας χιλιετίας». Δημιούργησε έναν κόσμο εξειδικεύσεων, ένα απέραντο πλέγμα συναλλαγών και υπεργολαβιών, τρόπους ζωής και καταναλωτικά πρότυπα, κοινωνικές ιεραρχίες και συνδικαλιστικούς αγώνες. Κι ύστερα ήρθε ο εκσυγχρονισμός, με τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες στο χρηματιστήριο, στα τουριστικά έργα και στην οδοποιία. Ήρθε η καινοτομία στα υλικά και στις τεχνικές κατασκευής, ολοένα και πιο ακριβές, η προαστειοποίηση που άλλαξε την κοινωνική γεωγραφία των πόλεων, ήρθαν τα νέα «χρηματοδοτικά εργαλεία», τα φτηνά ενυπόθηκα δάνεια που δεν μας άφησαν να καταλάβουμε πόσο πιο γρήγορα ανέβαιναν οι τιμές των ακινήτων από τα λαϊκά εισοδήματα.

Η κατάρρευση της οικοδομικής δραστηριότητας ήταν συνέπεια της βίαιης υποβάθμισης των εισοδημάτων στα πρώτα χρόνια της οικονομικής κρίσης, υποβάθμιση που έπληξε πρώτα τα λαϊκά στρώματα. Άρχισε και η άγρια φορολόγηση εισοδημάτων σε ελεύθερη πτώση. Και η φορολόγηση των ακινήτων σε ασύλληπτα ύψη. Και η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών των ανέργων. Όλα για την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους που, στο μεταξύ, δημιούργησε ένα χρεωμένο πληθυσμό. Άχρηστο βάρος πια τα ακίνητα.

Όποιος μιλάει για τις «θυσίες» του ελληνικού λαού δεν έχει καταλάβει το μέγεθος της απόγνωσης, όπως αποτυπώνεται στον κλάδο της οικοδομής. Τα παραγωγικά της δίκτυα σε διάλυση. Η ανεργία στις πιο τρομακτικές διαστάσεις της σ’ όλα τα επίπεδα απασχόλησης από τους μηχανικούς μέχρι τα χειρωνακτικά επαγγέλματα. Μια ολόκληρη γενιά βιώνει τον εφιάλτη της απο-ειδίκευσης. Ποιος θα μεταφέρει τεχνογνωσία στους χτίστες του μέλλοντος; Άνθρωποι που ποτέ τους δεν δανείστηκαν φορτώνονται με ασήκωτα χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, άλλων τα στεγαστικά και τα καταναλωτικά δάνεια γίνονται βραχνάς, με μόνη ορατή προοπτική τη μάχη με τις κατασχέσεις. Η ελπίδα της συνταξιοδότησης, για τους μεγαλύτερους, χάνεται μέσα στο δαίδαλο των «μεταρρυθμίσεων». Οι νέοι του μεροκάματου στις ουρές των γραφείων ανεργίας. Οι νέοι μηχανικοί στην ετεροαπασχόληση και το πρεκαριάτο, με ενάμισι ευρώ την ώρα, ή με την «πρακτική» μέχρι να ενδώσουν στη μετανάστευση. Αν κάποτε γυρίσουν, θα τους περιμένουν τα χρέη του ελεύθερου επαγγελματία που δεν υπήρξαν. Για τους κληρονόμους μιας εποχής ευμάρειας, ένα μεταπτυχιακό ίσως καθυστερήσει λίγο την πρόσκρουση στον τοίχο μιας οικονομίας που δεν τους έχει ανάγκη. Ανθρώπινες σχέσεις, οικογενειακά σχέδια, ματαιωμένα εκ των προτέρων σε μια επιβεβλημένη ατέλειωτη εφηβεία.

Ακόμα πιο δυσοίωνη η προοπτική. Όσο το στεγαστικό απόθεμα υποβαθμίζεται χωρίς συντήρηση, όσο αυξάνονται τα κλειστά καταστήματα, τα κενά διαμερίσματα, η ενεργειακή φτώχεια, όσο ευτελίζονται τα ενοίκια και οι αξίες γης με αμείωτα τα φορολογικά βάρη, τόσο ανοίγει ο δρόμος για τη συγκέντρωση της ιδιοκτησίας σε συμφέρουσες τιμές, για την «κανονικοποίηση» της κτηματαγοράς, για την ανάπτυξη της μεγάλης ιδιωτικής αγοράς ενοικίων. Οι αναπτυξιακές εταιρείες θα καθορίζουν εφεξής την πολιτική εποικισμού, το επίπεδο της «στεγαστικής κινητικότητας», τον πολεοδομικό σχεδιασμό. Τέρμα στη μικροϊδιοκτησία που αγνοεί τα επενδυτικά ήθη. Τέρμα στις στρατηγικές της επιβίωσης και στο μοίρασμα του πλούτου. Ο καθένας στη θέση που του ορίζει το αόρατο χέρι της αγοράς.

Τέλος εποχής. Η διαχείριση του δημόσιου χρέους, όπως όλοι έχουμε καταλάβει, δεν είναι παρά το μέσο για μια νέα κανονικότητα. Μαζί με την οικοδομική δραστηριότητα όπως τη γνωρίσαμε, η ίδια η δομή της ελληνικής κοινωνίας είναι προορισμένη ν’ αλλάξει. Μας το πουλάνε σαν αναγκαιότητα και δεν είναι η πρώτη φορά. Στα 1930, απόστολος ενός καπιταλισμού που θα εξορθολογιζόταν με την πλήρη απασχόληση, ο J.M. Keynes έγραφε: «Δεν υπάρχει άλλη βούληση από τη δική μας και, στη θέση ενός αόρατου χεριού, δεν υπάρχουν παρά τα ματωμένα μας πόδια που, μέσα από πόνους και λάθη, προχωρούν προς ένα αβέβαιο μέλλον». Κοντά εκατό χρόνια πριν, υπήρχαν εναλλακτικές.



Μαρία Θ. Μάρκου, είναι αρχιτέκτονας μηχανικός, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Ε.Μ.Π. - Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών.

Πηγή άρθρου: Εφημερίδα «Δρόμος της αριστεράς», φύλλο 362 - 3/6/2017


readers  218


Σχόλια (0)


Εισαγωγή σχολίου
Όνομα:

Σχόλιο:



Τα σχόλια δημοσιεύονται άμεσα και είναι αποκλειστική ευθύνη του συντάκτη του σχολίου. Οι διαχειριστές της παρούσας ιστοσελίδας διατηρούν το δικαίωμα διαγραφής των σχολίων εκείνων που έχουν διαφημιστικούς σκοπούς, κρίνονται ως ρατσιστικά ή προσβάλλουν πρόσωπα.

Τετάρτη 18 Οκτωβρίου 2017 H Δράση στο facebook Το κανάλι μας στο YouTube
 
Cine Δράση

Τελευταία θέματα

Τοιχο-διωκτικά
Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι
Στην αόριστη αγάπη για την ανθρωπότητα, αγαπάς σχεδόν πάντα μονάχα τον εαυτό σου.


Τα σχόλια σας...
ΜΕΤΑ ΤΗ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, Η ΙΣΠΑΝΙΑ;10/10/2017 Παπαχριστοδούλου Μαρίνα
Έχω και εγώ σοβαρές επιφυλάξεις για το άρθρο αυτό. Δεν είναι ακριβώς τα ζητήματα που βάζει ο Ορέστης που με απασχολούν, ούτε ξέρω να πω αν είναι καλύτερα αυτή την περίοδο να ζήσει η Καταλονία μακριά ή μέσα στην Ισπανία. Είναι το γεγονός ότι τόσο Régis de Castelnau όσο και ο Μπελαντής (λιγότερο) οι οποίοι και προφανώς έχουν καταλήξει ότι η Καταλονία πρέπει να μείνει στην αγκαλιά της κραταιής Ισπανίας ή καλύτερα είναι ενάντια στις αποσχιστικές τάσεις, αντιμετωπίζουν το θέμα με απίστευτη μονομέρεια. Μάλιστα στο άρθρο του Castelnau μπορώ να πω ότι διακρίνω μια υποτιμητική, σχεδόν ρατσιστική αντίληψη προς τους νότιους και τους "αριστερούς", ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει σήμερα. Μου θύμισε κάτι από την ανωτερότητα των προηγμένων βόρειων ενάντια στους καθυστερημένους νότιους για να μην θυμηθώ την αποικιοκρατία κοκ. Αλλά οι κύριες επιφυλάξεις μου είναι τρεις: Πρώτον: κανένας από τους δύο δεν αναφέρεται στο όργιο αυταρχισμού και αντιδημοκρατικής συμπεριφοράς από την κεντρική κυβέρνηση της Ισπανίας (και κατ΄ επέκταση στους σχετικούς χειρισμούς της ΕΕ) απέναντι στους Καταλανούς, στάση στην οποία κανένας προοδευτικός άνθρωπος και πολύ περισσότερο σχολιαστής δεν μπορεί να αγνοεί . Η άποψή μου, που νομίζω ότι είναι κεντρική θέση της Δράσης ότι «δεν θέλουμε τίποτα, ούτε το καλύτερο ούτε το χειρότερο για μας αν δεν συμμετέχουμε στην απόφασή του» και από αυτή την άποψη δεν είναι να συμφωνήσουμε ή να διαφωνήσουμε στο δικαίωμα των Καταλανών στην αυτοδιάθεση, αλλά να συμφωνήσουμε απόλυτα στο δικαίωμα τους να αποφασίζουν για την αυτοδιάθεση ή όχι. Τέλος διάβασα κάπου ότι τόσο η στάση της κυβέρνησης Ραχόι, όσο και της ΕΕ είναι για να διδάσκονται στα πανεπιστήμια, στις σχολές πολιτικών επιστημών ως παραδείγματα του τι πρέπει να κάνεις για να πετύχεις αυτό που δεν θέλεις. Το λέω εδώ για να σημειώσω ότι ΕΕ και Ραχόι αυτό ήθελαν και όχι δεν ήθελαν και αυτή τη διάσταση την δίνει ο Castelnau, όχι όμως με πολύ πειστικό τρόπο. Δεύτερον: Το γεγονός ότι υπάρχουν πλείστα όσα παραδείγματα που παραπέμπουν στην καταστροφική εξέλιξη αποσχιστικών κινημάτων (πχ Γιουγκοσλαβία , Ουκρανία ), δεν σημαίνει ότι εμείς συλλήβδην θα είμαστε κατά των αιτημάτων και κινημάτων αυτοδιάθεσης. Και στο κάτω-κάτω είναι δύο διαφορετικά ζητήματα. Ένα να επιλέξει ένας λαός πως θέλει να ζήσει, μέσα σε ποιο πλαίσιο. Δικαίωμα του αναφαίρετο. Και ένα δεύτερο να προσπαθήσει να εμποδίσει τις έξωθεν επεμβάσεις. Ανεδαφικό σήμερα; Μάλλον δύσκολο, αλλά δεν βλέπω και άλλο τρόπο. Ούτε είναι δικαιολογία ότι ο Κάρλας Πουτσντεμόν είναι συντηρητικός άρα δεν μπορούμε ως προοδευτικοί να συντασσόμαστε με το αίτημα του. Ένα αίτημα είναι αυθύπαρκτο και ως τέτοιο πρέπει να κρίνεται. Συνυπολογίζεις πολλούς παράγοντες για να πεις αν είσαι υπέρ ή κατά. Ποια συμφέροντα εξυπηρετεί κυρίως κλπ, και μετά ας το υποστηρίζει όποιος θέλει. Τρίτο: Υπάρχει μία πλευρά της πολιτικής ζωής στην Ισπανία που αποσιωπάται αν και σε αυτήν εδράζονται πολλά από τα κακώς κείμενα που παρακολουθούμε να συμβαίνει σε αυτήν την χώρα. Πρόκειται για το γεγονός ότι μια δικτατορία που κράτησε 39 ολόκληρα χρόνια καταλύθηκε χωρίς να ανοίξει μύτη, χωρίς να υπάρξει κανενός είδους αποχουντοποίηση. Όλοι έμειναν στη θέση τους και συνέχισαν να κάνουν τη δουλειά τους όπως την ήξεραν. Οι στρατιωτικοί στο στρατό, οι αστυνομικοί στην αστυνομία, οι παπάδες στην εκκλησία (μεγάλο στήριγμα της δικτατορίας και πολύ το απόλαυσε η εκκλησία αυτό) κοκ. Οι δικοί μας χουντικοί, που παρεμπιπτόντως φαντάζουν αγγελάκια μπροστά στους Ισπανούς, με κάποιον τρόπο έστω περιορισμένο τιμωρήθηκαν. Εκεί τίποτα. Μόλις τον τελευταίο καιρό γίνονται προσπάθειες να αντιμετωπιστεί το θέμα. Ακούγονται όλο και περισσότερες φωνές, γίνονται και κάποια πράγματα, όχι τόσο εξ αιτίας του παρελθόντος, αλλά εξ αιτίας της δράσης όλων αυτών σήμερα. Ως συνέπεια αυτού είναι φυσικό να υπάρχει τόσος αυταρχισμός εκεί. Φυσικό όσο και απαράδεκτο.
ΜΕΤΑ ΤΗ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, Η ΙΣΠΑΝΙΑ;9/10/2017 Ορέστης Ηλίας
Από αυτούς που χαίρουν της συντροφικής εκτίμησης του Μπελαντή, κανένας δεν είπε ότι το καταλανικό εθνικό ζήτημα είναι σπόρος του σοσιαλιστικού μέλλοντος..(μακάρι να γίνει) Όμως, είναι κρίσιμο να συνεχιστεί η κοινωνική διάσταση του κινήματος απέναντι στην αμιγώς εθνική. Οι επιτροπές και συντονισμοί που στήθηκαν σε χώρους δουλειάς, γειτονιές και πανεπιστήμια για την διασφάλιση του δημοψηφίσματος είναι κύτταρα που κρίνουν στη συνέχεια το τι είδους ανεξαρτησία θέλουν "οι από κάτω", για να μην περιοριστεί όλο αυτό το κίνημα σε μια απλή αλλαγή σημαίας. Άρα, ας μην βιαζόμαστε στις αναλύσεις διότι το εθνικό μετατρέπεται πολλές φορές σε ταξικό. Παράδειγμα το Brexit, όλοι οι αναλυτές έγραφαν σεντόνια για τον εθνικισμό των Άγγλων και ότι εμπιστεύονται την πλούσια οικονομία τους γι' αυτό ψήφισαν έξοδο από την ΕΕ πριν ενάμισι χρόνο, όμως οι τελευταίες εκλογές (Ιούνιος 2017) έδειξαν στροφή προς τα αριστερά, πτώση των εκφραστών της νεοφιλελεύθερης πολιτικής και πλήρη εξαφάνιση των εθνικιστών. Είναι οι αγώνες των απλών καθημερινών ανθρώπων που μπορούν να μετατρέπουν ακόμα και "ψευτοδημοψηφίσματα" σε κρίση κυριαρχίας της παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής ελίτ. Και αυτό είναι κάτι που το θέλουμε όλοι όσοι βάζουμε τον εαυτό μας στους "από τα κάτω".
ΜΕΤΑ ΤΗ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, Η ΙΣΠΑΝΙΑ;9/10/2017 Γιάννης Τσούτσιας
Δεν τα λέει μόνο ο Castelnau. Τα λέει π.χ. και ο Μπελαντής. Επισημαίνοντας μάλιστα, ότι "...μου προξενεί μεγάλη εντύπωση η εξής αντίφαση: πολιτικά και ιδεολογικά ρεύματα της Αριστεράς, στα οποία έχω συντροφική εκτίμηση αλλά διαφωνώ μαζί τους ιδεολογικά, που στην Ελλάδα ή αλλού αισθάνονται ρίγος ή ψυχική απώθηση, όταν εκφέρονται οι λέξεις «εθνικό ζήτημα», «πατρίδα» ή «εθνική ανεξαρτησία» (σε ένα έθνος-κράτος που υπάρχει εδώ και δύο αιώνες), αντιστρέφουν τελείως την οπτική τους, όταν πρόκειται για την καταλανική εθνότητα. Η μια εθνότητα (η δική μας) είναι αυτόχρημα καπιταλιστική, η άλλη φέρει τον σπόρο του σοσιαλιστικού μέλλοντος. Πόση λογική, πολιτική και θεωρητική συνοχή υπάρχει ανάμεσα στις δύο ταυτόχρονες αυτές τοποθετήσεις;" Όλο το άρθρο: pandiera.gr Για την υπόθεση της Καταλονίας -μια πολύ διαφορετική άποψη. Του Δημήτρη Μπελαντή. 9/10/2017


Δημοτικές Εκλογές 2014


ΓΠΣ Βριλησσίων 2011


Δημοτικές Εκλογές 2010


Παιδεία 2009




Καλλικράτης: απόψεις και θέματα

Η κρίση και το πρόγραμμα σταθερότητας

Το στέκι της Δράσης 

Κάθε Τρίτη, από τις 20:30 μέχρι τις 22:00 το στέκι της Δράσης είναι ανοιχτό, ενώ παράλληλα, λειτουργεί και η δανειστική βιβλιοθήκη της "Δράσης"




   
© 2006 - 2017 Δράση για μια Άλλη Πόλη
Κατασκευή - επιμέλεια ιστοσελίδας: Μάκης Ετζόγλου