Κίνηση Δημοτών Βριλησσίων

 
30/7/2018

Οι Ερινύες πετάνε ακόμα πάνω από το Μάτι

Του Αθανάσιου Γεωργιλά (Respublica.gr)

Με τρεις τρόπους προσεγγίζεις την αρχαία τραγωδία. Ο πρώτος είναι αυτός του θεατή (από απόσταση), ο οποίος είναι ως γνωστό ο πλέον ανέξοδος και καλείται να βγάλει ψύχραιμα ή υποκειμενικά συμπεράσματα και να κρίνει τον μύθο, τον συγγραφέα και τους ηθοποιούς αναλόγως αν ο μύθος αυτός έχει να πει κάτι, αν είχε συνοχή το κείμενο του συγγραφέα και αν τελικά οι ηθοποιοί επιτέλεσαν σωστά τον ρόλο τους.
Ο δεύτερος είναι του χορού, ο οποίος είναι μεν ανενεργός αλλά βιώνει τα γεγονότα με ένα τρόπο άμεσο και αμετάκλητο. Επειδή η ζωή του επηρεάζεται από αυτά που παρακολουθεί είναι επομένως κριτής και αξιολογητής της δράσης που εξελίσσεται μπροστά του.

Ο τρίτος τρόπος είναι του ήρωα. Αυτός είναι ο πιο δεμένος χαρακτήρας στη πλοκή και τη ροή της δράσης. Ο Ήρωας βρίσκεται στη χειρότερη θέση από τον θεατή και τον χορό γιατί είναι υποταγμένος στην πλοκή του μύθου. Κάθε αστοχία του τον δεσμεύει για πάντα. Ο ήρωας είναι δεμένος στον μύθο όπως ο Προμηθέας στον βράχο του Καύκασου. Ο Αίαντας έσφαξε σε μια στιγμή μανίας τα πρόβατα των Αχαιών νομίζοντας πως είναι ο Οδυσσέας και οι Ατρείδες. Δεν είχε δεύτερη ευκαιρία να ανασκευάσει αυτό που έπραξε. Έδρασε, ντράπηκε και μετά αυτοκτόνησε. Τους ήρωες τους λέμε τραγικούς ακριβώς γιατί δεν έχουν την δεύτερη επιλογή που απολαμβάνουν οι θεατές να σκεφτούν και να ανασκευάσουν την πλοκή, να ελέγχουν τις πράξεις που ξεδιπλώθηκαν μπροστά τους και να προτείνουν τις εναλλακτικές τους.

Δεν είναι τυχαίος ο λόγος που οι μεγάλες καταστροφές και εγκλήματα στην ένθεν ζωή αποκαλούνται “τραγωδίες”. Οι περισσότεροι νομίζουν ότι ο λόγος που τις ονομάζουμε “τραγωδία” οφείλεται στο γεγονός ότι οι γνωστές αρχαίες τραγωδίες εξιστορούν καταστροφές ή εγκλήματα. Αυτό είναι ένα κρίσιμο λάθος.

Ο πραγματικός -και βαθύτερος- λόγος που μια δολοφονία, μια πατροκτονία, ένα αποτρόπαιο έγκλημα, μια θεομηνία, ένας άσπλαχνος πόλεμος παίρνει στα χείλη μας το όνομα “τραγωδία” έχει να κάνει ακριβώς με τα γνωρίσματα που συνοδεύουν τον ήρωα να δρα χωρίς άλλο περιθώριο από το να ενεργήσει μόνο μία φορά, μόνο με ένα τρόπο, και αυτό αμετάκλητα και τετελεσμένα. Τα αποτελέσματα της πράξης του συνοδεύουν για πάντα το θυμικό του και τον χαρακτηρίζουν για πάντα. Τις καθημερινές “τραγωδίες” τις ονομάζουμε ακριβώς για αυτό τον αμετάκλητο και τελεσίδικο χαρακτήρα. Αυτός είναι και ο λόγος που οι Έλληνες ήρωες δεν είναι «ηρωικοί» με την έννοια του προσώπου που κάνει μεγάλα και θαυμαστά έργα, άλλα είναι στρεβλοί, με πάθη, με ελαττώματα, με αποτυχίες, δειλοί και αναβλητικοί, πονηροί και ύπουλοι. Οι Έλληνες ήρωες είναι εξαναγκασμένοι να δράσουν μία φορά και αυτή αμετάκλητα και το κάνουν βάζοντας σε ενέργεια όλα τους τα πάθη και όλες τις αντιφάσεις που τα συνοδεύουν.

Στην ελληνική τραγωδία δεν υπάρχει ούτε backup ούτε udo. Η Μήδεια είναι εκδικητική και παιδοκτόνα, ο Φιλοκτήτης μνησίκακος και χολεριασμένος, Ο Οιδίποδας πατροκτόνος και αλαζόνας, ο Κρέοντας ανάλγητος και δυναστικός, ο Ορέστης φοβητσιάρης και αναβλητικός. Αυτά ακριβώς τα ελαττώματα είναι που κάνουν τους ήρωες “ήρωες”, ακριβώς γιατί έρχονται τελικά αντιμέτωποι όχι μόνο με την ανάγκη να δράσουν αμετάκλητα και οριστικά, αλλά και με τις αδυναμίες και τα πάθη του εαυτού τους και να τα υπέρ-βουν. Δεν είμαι βέβαιος αλλά οι λέξεις ήρως και υπέρβασις πρέπει να έχουν την ίδια εννοιολογική ρίζα και να σημαίνουν το ίδιο πράγμα.

Το Μάτι είναι χώρος όπου εξελίχτηκε μια τραγωδία. Τα δρώντα πρόσωπα ήταν εξαναγκασμένα, όπως οι ήρωες των τραγωδιών, να πράξουν με ένα και αμετάκλητο τρόπο δράσης, που το αποτέλεσμά της καθόρισε οριστικά το μέλλον και τη ζωή τους. Οι νεκροί πήραν το μερίδιο που τους αναλογεί, ανήκουν τώρα στην ηρεμία. Έπραξαν ή δεν έπραξαν, αντιστάθηκαν ή υπέκυψαν στην τραγική τους μοίρα, όπως και αν έδρασαν αυτό είναι πλέον ένα μη αντιστρέψιμο γεγονός το οποίο το επισφράγισε ο θάνατός τους. Όσοι κουβαλάνε πένθος ξέρουνε πολύ καλά ότι ακόμα και η μνήμη δεν μπορεί να αντισταθεί στον θάνατο, και με φρίκη διαπιστώνουν ότι ο χρόνος αμβλύνει την ανάμνηση των προσώπων και τη φωνή, ακόμα και των πιο αγαπημένων. Αυτοί όμως που έδρασαν με τρόπο που καθόρισε την εξέλιξη και την πλοκή της τραγωδίας, εξακολουθούν να επηρεάζουν την ζωή μας. Είμαστε λοιπόν υποχρεωμένοι, όπως ο χορός-κριτής, να τους κρίνουμε για τις πράξεις τους και να επιδιώξουμε να αποκατασταθεί η διασαλεμένη τάξη. Πέραν τούτου σαν τους θεατές των τραγωδιών είμαστε υποχρεωμένοι να διδαχθούμε και να φροντίσουμε να γίνουμε καλύτεροι από τα όσα γίναμε μάρτυρες να εξελίσσονται μπροστά στα μάτια μας. Οφείλουμε να αναρωτηθούμε λοιπόν για τα σημαίνοντα πρόσωπα της τραγωδίας, εκείνους που έχουν στα χέρια τους τα κλειδιά του Κράτους και της Βίας, που μπορούν και είναι «κραταιοί» στις δικές μας ζωές.

Οφείλουμε να αναρωτηθούμε:

1. Γιατί έδρασαν με τον τρόπο αυτό ο κάθε συμβαλλόμενος της τραγωδίας;

2. Ποια κίνητρα είχε για να κάνει ή να μην κάνει τα όσα έπραξε;

3. Με την δράση ή την απραξία του τι ήταν εκείνο που επιδίωκε ή διαφύλαττε;

4. Ποιος χαρακτήρα και ποια προσωπικότητα αποκαλύφθηκε στα μάτια μας από τη στάση του στην τραγωδία;

5. Τι θα έπρεπε να είχε πράξει για να ήταν διαφορετικό το αποτέλεσμα και γιατί δεν το έκανε;

6. Και το σημαντικότερο που πρέπει να αναρωτηθούμε είναι αν έχει επέλθει το τέλος της κάθαρσης στην τραγωδία στο Μάτι ή εξακολουθούμε να παρακολουθούμε τους εμπλεκόμενούς της να ξεδιπλώνουν επιπλέον μύχια κομμάτια του χαρακτήρα τους.

Τι έγινε; Τι δεν έγινε; Τι έπρεπε να γίνει; Ποιος φταίει; Ποιος καθάρθηκε; Μετά την ύβρη και την άτη επανήλθε η δικαιοσύνη;

Αυτά είναι τα σταθερά ερωτήματα της κάθε τραγωδίας και αυτά είναι τα ερωτήματα που ψάχνουν να βρουν απάντηση στο Μάτι. Όσο η τάξη του κόσμου τούτου παραμένει διασαλεμένη το αίσθημα δικαίου ζητάει ανταπόδοση και η δικαιοσύνη θα ψάξει να βρει άγριους τρόπους για να ικανοποιηθεί. Η τελευταία σκηνή ακόμα δεν έχει συντελεστεί. Οι Ερινύες πετάνε ακόμα πάνω από το Μάτι.



Αθανάσιος Γεωργιλάς



Ο Αθανάσιος Γεωργιλάς γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη από το 1972. Είναι ιδρυτικό μέλος και μέλος της συντακτικής επιτροπής του Respublica.gr.

To Respublica.gr ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Γενάρη του 2015, ως μια πρωτοβουλία ανθρώπων με στόχο την προώθηση άρθρων γνώμης και ανάλυσης που αφορούν και επηρεάζουν κάθε πτυχή της ζωής: από την πολιτική, την οικονομία, την επιστήμη, την τέχνη και την τεχνολογία μέχρι την καθημερινότητα, τους κοινωνικούς δεσμούς και τον τύπο ανθρώπου της σύγχρονης κοινωνίας. Παράλληλα, ευελπιστεί να ενισχύσει τον ζωντανό διάλογο, μέσα από βιβλιοκριτικές, πάνω σε συγγραφείς και βιβλία περασμένων εποχών και να εμπλουτίσει την ήδη υπάρχουσα γνώση μέσω μεταφράσεων του έργου ξένων στοχαστών που δεν είναι ευρέως γνωστοί στο ελληνικό κοινό ή μέσω μεταφράσεων σε ξένες γλώσσες ορισμένων άρθρων του ιστότοπου.

Πηγή: http://www.respublica.gr

Φωτογραφία: www.respublica.gr. «Ορέστης», έργο του Αυστριακού ζωγράφου Carl Rahl (1812 - 1865). Με έξοδα του Έλληνα βαρώνου Σίμωνος Σίνα σχεδίασε τις τοιχογραφίες της ζωφόρου στην πρόσθια στοά του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίες εκτελέστηκαν μετά τον θάνατό του, από τον Πολωνό Ed. Lebiedzky, το 1888-1889.


readers  698


Σχόλια (0)


Εισαγωγή σχολίου
Όνομα:

Σχόλιο:



Τα σχόλια δημοσιεύονται άμεσα και είναι αποκλειστική ευθύνη του συντάκτη του σχολίου. Οι διαχειριστές της παρούσας ιστοσελίδας διατηρούν το δικαίωμα διαγραφής των σχολίων εκείνων που έχουν διαφημιστικούς σκοπούς, κρίνονται ως ρατσιστικά ή προσβάλλουν πρόσωπα.

Πέμπτη 25 Απριλίου 2019 H Δράση στο facebook Το κανάλι μας στο YouTube
 
Ακροβάτες στο χαρτί Ακροβάτες στο χαρτί
Cine Δράση

Τελευταία θέματα

Τοιχο-διωκτικά
Θανάσης Παπακωνσταντίνου
Ποιός θα μου μιλήσει όταν θα 'χω κουραστεί απ'τα ξεφτισμένα τα μεγάλα λόγια ποιος θα με γνωρίσει όταν θα 'χω σκεπαστεί απ'τις ώρες που 'φτυσαν τα νευρικά ρολόγια.


Τα σχόλια σας...
Σκέψεις για την πολιτισμική ανασυγκρότηση της χώρας18/4/2019 Λ.Λ.
Σημειώσεις από το προηγούμενο σχόλιο: 1- Δες, το βιβλίο του αστροφυσικού Martin Rees: Our Final Hour: A Scientist's Warning, ή τη διάλεξή του στο διαδίκτυο όπου ρωτά αν ο 21ος αιώνας μας θα είναι ο τελευταίος. 2- Αν υπάρχει, και πάντως μετά από ένα ταξίδι διάρκειας τουλάχιστον 5-6 ετών και βέβαια με ταχύτητα γειτνιάζουσα εκείνης του φωτός, κατά τον Stephen Hawking. 3- Ο ίδιος (Stephen Hawking) στον οποίο κατά καιρούς φαίνεται πως έθεταν το ερώτημα, βλέποντας την επιταχυνόμενη καταστροφή της κατοικησιμότητας της Γης, απαντούσε κάθε φορά κατεβάζοντας το χρονικό περιθώριο, από τα 1000 ως 600 στα 100 ως 50 χρόνια, στην ουσία μηδενίζοντας τις προσδοκίες για μια βιώσιμη «διαστημική απόδραση» της ανθρωπότητας γιατί, σε τόσο λίγα χρόνια, οι φονταμενταλιστές της Προόδου ούτε μια μίζερη αποικία στον απείρως πιο αφιλόξενο Ερμή δεν προλαβαίνουν να της κατασκευάσουν.
Σκέψεις για την πολιτισμική ανασυγκρότηση της χώρας16/4/2019 Λάμπης Λαζάνης
Ναι, εξαιρετικό. Με αγάπη και πόνο ψυχής πρέπει να μιλάμε, υποβλητικά όχι επιβλητικά, όπως λέει, κι όχι μόνο προς τους νέους (θα προσέθετα) αλλά και προς τους ενήλικες που η εποχή μας τους θέλει μάλλον ανώριμους. Πάντως όταν ο πόνος μιλάει είναι πιο πειστικός, και η αιτία πιστεύω είναι η εξής: είμαστε μέλη μιας -στη συντριπτική της πλειοψηφία κι ανεξαρτήτως τόπου- σακατεμένης ανθρωπότητας ή οδεύουσας προς ανεπανόρθωτο σακάτεμα όπως και η ίδια κάνει στο οικοσύστημα του πλανήτη που την εξέθρεψε και την υποβαστάζει· η εξάντληση των πόρων, «το απόθεμα» ή «οι εφεδρείες» όπως εδώ γράφει ο Καραποστόλης αναφερόμενος στα πολιτισμικά αποθέματα κι εφεδρείες μας, αφορά εξ ίσου και τις υλικές, βιολογικές, κοινωνικές, χωροχρονικές εφεδρείες όλου του πλανήτη. "Η Γη έχει γίνει υπερβολικά μικρή για την Πρόοδο" διαπιστώνει από πλευράς του ο Βιριλιό, και πράγματι το κλειστοφοβικό άγχος, ο πυρετός που έπληττε κάποτε τους πολιορκημένους μέσα στις περίκλειστες από τείχη πόλεις τους, σήμερα δεν εξαιρεί κανέναν. Όλα δείχνουν πως η αντίστροφη μέτρηση του μηδενισμού επιταχύνεται παρά τα αναχώματα που ορθώνονται από την πολιτισμένη ανθρωπότητα. Η οικολογία γίνεται ξαφνικά εσχατολογική επιστήμη με την έννοια ότι το υποκείμενό της κινδυνεύει να εκλείψει, μαζί με το αντικείμενο της μελέτης του, μέσα σε λίγες δεκαετίες(1) δηλαδή μέσα στη διάρκεια ζωής μιας και μόνο γενιάς θνητών: Κι αυτό, εκεί που (υπό συνήθεις συνθήκες ανθρώπινης παρουσίας στη Γη, ας πούμε αυτές που ίσχυαν προ της βιομηχανικής επανάστασης) ο αναμενόμενος χρόνος ζωής του πλανήτη (της βιόσφαιράς του) θα παρέμενε της τάξης όχι δεκαετιών αλλά δισεκατομμυρίων ετών, όπως μας βεβαιώνουν σήμερα οι αστροφυσικοί, χρονικό διάστημα που χωράει μέσα του πολλά εκατομμύρια γενεές μπροστά μας... Δηλαδή, με άλλα λόγια, στη γενιά μας και σε αυτή των παιδιών μας που τώρα καταρτίζονται πέφτει το ασήκωτο βάρος να αποφασίσουμε για τις εκατομμύρια ερχόμενες γενιές, για το ΑΝ και πώς θα υπάρξουν! για το αν και προς ποιά χαρακτηριστικά θα "προγραμματιστεί" το νέο ανθρώπινο είδος που θα είναι ικανό, είτε να ενδιαιτάται σε έναν στο εξής ακατοίκητο για τους «παλαιούς ανθρώπους» πλανήτη, είτε να μεταβεί σε άλλον εκτός του ηλιακού μας συστήματος!(2) Κι αυτή την απόφαση, στο βαθμό που το πιο πάνω ερώτημα ούτε μας τίθεται ούτε βέβαια μας εκτίθεται στην παρανοϊκότητά του (3), τη λαβαίνουμε καθημερινά απαντώντας έμπρακτα "ναι σε όλα" ή "σχεδόν ναι σε σχεδόν όλα" για την τιμή των όπλων, των δικών μας υποτίθεται αλλά στην πραγματικότητα των ισχυρών, καταβάλλοντας σε θανατηφόρες δόσεις, πότε με σοβαροφάνεια πότε χαζοχαρούμενα, το αβάστακτο τίμημα της ανυπαρξίας, μέσα στη σημερινή πολιτισμική συνθήκη μας που είναι συγγενική με αυτή της πνευματικής αυτοκτονίας, όπως διαπιστώνει, σωστά κατά τη γνώμη μου, ο Καραποστόλης. Αλλά δεν είναι μοιραίο μετά την πνευματική να επέρχεται και η σωματική κατάρρευση; κατά το "μωραίνει Κύριος όν βούλεται απωλέσαι";


Δημοτικές Εκλογές 2014


ΓΠΣ Βριλησσίων 2011


Δημοτικές Εκλογές 2010


Παιδεία 2009




Καλλικράτης: απόψεις και θέματα

Η κρίση και το πρόγραμμα σταθερότητας

Το στέκι της Δράσης 

Το στέκι της «Δράσης», Πίνδου 30 & Μαραθώνος, Βριλήσσια. H δωρεάν δανειστική βιβλιοθήκη και ταινιοθήκη λειτουργεί κάθε Δευτέρα 12:00-2:00μμ, Τρίτη, Τετάρτη και Πέμπτη 6:00-8:00μμ.




   
© 2006 - 2019 Δράση για μια Άλλη Πόλη
Κατασκευή - επιμέλεια ιστοσελίδας: Μάκης Ετζόγλου