Κίνηση Δημοτών Βριλησσίων

 
12/2/2019

Ο μοναχικός θρήνος - το ζεϊμπέκικο

Άρθρο του Διονύση Χαριτόπουλου στην εφημερίδα Τα Νέα, 14/9/2002.

Το ζεϊμπέκικο δύσκολα χορεύεται. Δεν έχει βήματα· είναι ιερατικός χορός με εσωτερική ένταση και νόημα που ο χορευτής οφείλει να το γνωρίζει και να το σέβεται. Είναι η σωματική έκφραση της ήττας. Η απελπισία της ζωής. Το ανεκπλήρωτο όνειρο. Είναι το «δεν τα βγάζω πέρα». Το κακό που βλέπεις να έρχεται. Το παράπονο των ψυχών που δεν προσαρμόστηκαν στην τάξη των άλλων.

Το ζεϊμπέκικο δεν χορεύεται ποτέ στην ψύχρα ει μη μόνον ως κούφια επίδειξη. Ο χορευτής πρέπει πρώτα «να γίνει», να φτιάξει κεφάλι με ποτά και όργανα, για να ανέβουν στην επιφάνεια αυτά που τον τρώνε. Η περιγραφή της προετοιμασίας είναι σαφής: Παίξε, Χρήστο, το μπουζούκι, ρίξε μια γλυκιά πενιά, σαν γεμίσω το κεφάλι, γύρνα το στη ζεϊμπεκιά. (Τσέτσης)

Ο αληθινός άντρας δεν ντρέπεται να φανερώσει τον πόνο ή την αδυναμία του· αγνοεί τις κοινωνικές συμβάσεις και τον ρηχό καθωσπρεπισμό. Συμπάσχει με τον στίχο ο οποίος εκφράζει σε κάποιον βαθμό την προσωπική του περίπτωση, γι' αυτό επιλέγει το τραγούδι που θα χορέψει και αυτοσχεδιάζει σε πολύ μικρό χώρο ταπεινά και με αξιοπρέπεια. Δεν σαλτάρει ασύστολα δεξιά κι αριστερά· βρίσκεται σε κατάνυξη.

Η πιο κατάλληλη στιγμή για να φέρει μια μαύρη βόλτα είναι η στιγμή της μουσικής γέφυρας, εκεί που και ο τραγουδιστής ανασαίνει. Ο σωστός χορεύει άπαξ· δεν μονοπωλεί την πίστα. Το ζεϊμπέκικο είναι σαν το «Πάτερ Ημών». Τα είπες όλα με τη μία. Τα μεγάλα ζεϊμπέκικα είναι βαριά, θανατερά: Ίσως αύριο χτυπήσει πικραμένα του θανάτου η καμπάνα και για μένα. (Τσιτσάνης)

Το ζεϊμπέκικο δεν σε κάνει μάγκα*· πρέπει να είσαι για να το χορέψεις. Οι τσιχλίμαγκες με το τζελ που πατάνε ομαδικά σταφύλια στην πίστα εκφράζουν ακριβώς το χάος που διευθετεί η εσωτερική αυστηρότητα και το μέτρο του ζεϊμπέκικου.

Το ζεϊμπέκικο δεν χορεύεται σε οικογενειακές εξόδους ή γιορτές στο σπίτι· απάδει προς το πνεύμα. Πόσο μάλλον όταν υπάρχουν κουτσούβελα που κυκλοφορούν τριγύρω παντελώς αναίσθητα.

Είναι χορός μοναχικός. Όταν το μνήμα χάσκει στα πόδια σου, ο τόπος δεν σηκώνει άλλον. Είναι προσβολή να ενοχλήσει μια ξένη κι απρόσκλητη παρουσία. Γι' αυτό κάποιοι ανίδεοι αριστεροί διανοούμενοι ερμήνευσαν την επιβεβλημένη ερημία του χορού με τα δικά τους φοβικά σύνδρομα· αποκάλεσαν το ζεϊμπέκικο «εξουσιαστικό χορό», που περιέχει, δήθεν, μια «αόρατη απειλή». Είδαν, φαίνεται, κάποιον σκυλόμαγκα να χορεύει και τρόμαξαν. Όμως, και έναν κυριούλη αν ενοχλήσεις στο βαλσάκι του, κι αυτός θα αντιδράσει.

Το ζεϊμπέκικο δεν είναι γυναικείος χορός. Απαγορεύεται αυστηρώς σε γυναίκα να εκδηλώσει καημούς ενώπιον τρίτων· είναι προσβολή γι' αυτόν που τη συνοδεύει. Αν δεν είναι σε θέση να ανακουφίσει τον πόνο της, αυτό τον μειώνει ως άντρα και δεν μπορεί να το δεχτεί. Και στο μάτι δεν κολλάει. Μια γυναίκα δεν είναι μάγκας· είναι θηλυκό ή τίποτα. Κι ένας άντρας, πρώτα αρσενικό και μετά όλα τ' άλλα. Αυτό είναι το αρχέτυπο. Κι αν το εποικοδόμημα γέρνει καμιά φορά χαρωπά, η βάση μένει ακλόνητη. Εξαιρούνται οι γυναίκες μεγάλης ηλικίας που μπορεί να έχουν προσωπικά βάσανα: χηρεία ή πένθος για παιδιά. (Κι όμως είδα σπουδαίο ζεϊμπέκικο από δύο γυναίκες· τη Λιλή Ζωγράφου, που αυτοσχεδίαζε έχοντας αγκαλιάσει τον εαυτό της από τους ώμους με τα χέρια χιαστί σαν αρχαία τραγωδός· και μια νεαρή πουτάνα σε ένα καταγώγιο των Τρικάλων, πιο αυτεξούσια απ' όλους τους αρσενικούς εκεί μέσα.)

Η μεγάλη ταραχή είναι οι χωρικοί. Σε πλατείες χωριών, με την ευκαιρία του τοπικού πανηγυριού ή άλλης γιορτής, κάτι καραμπουζουκλήδες ετεροδημότες χορεύουνε ζεϊμπέκικο στο χώμα· προφανώς για να δείξουνε στους συγχωριανούς τους πόσο μάγκες γίνανε στην πόλη. Οι άνθρωποι της υπαίθρου δεν έχουν μπει στο νόημα κι ούτε μπορούν να εννοήσουν. Τα δικά τους ζόρια είναι κυκλικά· έρχονται, περνάνε και ξαναέρχονται σαν τις εποχές του χρόνου. Δεν είναι όλη η ζωή ρημάδι. Γι' αυτό χορεύουν εξώστρεφα, κάνουν φούρλες, σηκώνουν το γόνατο ή όλο το πόδι, κοιτάνε τους γύρω αν τους προσέχουν, χαμογελάνε χορεύοντας. Μιλάνε με τον Θεό των βροχών και του ήλιου, όχι τον σκοτεινό Θεό του χαμόσπιτου και των καταγωγίων.

Δεν γίνεται καν λόγος για το τσίρκο που χορεύει επιδεικτικά, σηκώνει τραπέζια με τα δόντια και ισορροπεί ποτήρια στο κεφάλι του. Ή τη φρικώδη καρικατούρα ζεϊμπέκικου που παρουσιάζουν οι χορευτές στις παλιές ελληνικές ταινίες και προσφάτως στα τηλεοπτικά σόου.

Το ζεϊμπέκικο είναι κλειστός χορός, με οδύνη και εσωτερικότητα. Δεν απευθύνεται στους άλλους. Ο χορευτής δεν επικοινωνεί με το περιβάλλον. Περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του, τον οποίο τοποθετεί στο κέντρο του κόσμου. Για πάρτη του καίγεται, για πάρτη του πονάει και δεν επιζητεί οίκτο από τους γύρω. Τα ψαλίδια, τα τινάγματα, οι ισορροπίες στο ένα πόδι είναι για τα πανηγύρια. Το πολύ να χτυπήσει το δάπεδο με το χέρι «ν' ανοίξει η γη να μπει». Και, όσο χορεύει, τόσο μαυρίζει. Πότε μ' ανοιχτά τα μπράτσα μεταρσιώνεται σε αϊτό που επιπίπτει κατά παντός υπεύθυνου για τα πάθη του και πότε σκύβει τσακισμένος σε ικεσία προς τη μοίρα και το θείο.

Τα παλαμάκια που χτυπάνε οι φίλοι ή οι γκόμενες καλύτερα να λείπουν. Ο πόνος του άλλου δεν αποθεώνεται. Το πιο σωστό είναι να περιμένουν τον χορευτή να τελειώσει και να τον κεράσουν. Να πιούνε στην υγειά του· δηλαδή να του γιάνει ο καημός που τον έκανε να χορέψει.

Ειπώθηκε πως το ζεϊμπέκικο σβήνει. Ο αρχαϊκός χορός της Θράκης που τον μετέφεραν οι ζεϊμπέκηδες στη Μικρά Ασία και τον επανέφεραν στην Ελλάδα οι πρόσφυγες του 1922 έχει ολοκληρώσει τον ιστορικό του κύκλο· δεν έχει θέση σε μια νέα κοινωνία με άλλα αιτήματα και άλλες προτεραιότητες. Μπορεί και να γίνει έτσι. Αν χαθούν η αδικία, ο έρωτας και ο πόνος· αν βρεθεί ένας άλλος τρόπος που οι άντρες θα μπορούν να εκφράζουν τα αισθήματά τους με τόση ομορφιά και ευγένεια, μπορεί να χαθεί και το ζεϊμπέκικο.

Όμως βλέπεις μερικές φορές κάτι παλικάρια να γεμίζουν την πίστα με ήθος και λεβεντιά που σε κάνουν να ελπίζεις όχι απλώς για τον συγκεκριμένο χορό, αλλά για τον κόσμο ολόκληρο.


* Ο μάγκας είναι άντρας σεμνός, καλοντυμένος και μοναχικός. Δεν είναι επιδεικτικό κουτσαβάκι και αλανιάρης. Όπως αναφέρεται και στο Μείζον Ελληνικό Λεξικό, «μάγκας: έξυπνος και με συμπεριφορά που ταιριάζει σε άντρα».



Άρθρο του Διονύση Χαριτόπουλου στην εφημερίδα Τα Νέα, 14/9/2002.

Πηγή: Αντικλείδι
https://antikleidi.com/2014/02/09/zempek/?fbclid=IwAR0sKm-saAd8QEDoqpCWuGxe3RTQcdlwz4EZ1VuSYYVMzew8JT1wQ_ll8jU


readers  760


Σχόλια (0)


Εισαγωγή σχολίου
Όνομα:

Σχόλιο:



Τα σχόλια δημοσιεύονται άμεσα και είναι αποκλειστική ευθύνη του συντάκτη του σχολίου. Οι διαχειριστές της παρούσας ιστοσελίδας διατηρούν το δικαίωμα διαγραφής των σχολίων εκείνων που έχουν διαφημιστικούς σκοπούς, κρίνονται ως ρατσιστικά ή προσβάλλουν πρόσωπα.

Σάββατο 14 Δεκεμβρίου 2019 H Δράση στο facebook Το κανάλι μας στο YouTube
 
Ακροβάτες στο χαρτί Ακροβάτες στο χαρτί
Cine Δράση

Τελευταία θέματα

Τοιχο-διωκτικά
Τάσος Λειβαδίτης
Γι' αυτό σου λέω... πρέπει να βρεις έναν άλλο τρόπο να, ξεχωρίζεις τους ανθρώπους, όχι να περιμένεις την πράξη - είναι τότε αργά.


Τα σχόλια σας...
Έρχονται μισθοφόροι στα Βριλήσσια;6/12/2019 Λεωνίδας Μάρκογλου
Φύλαξη αντλιοστασίων, μάλιστα. Το πρόβλημα δεν είναι τωρινό, υπάρχει από τότε που κατασκευάστηκαν τα αντλιοστάσια. Εγώ θα μιλήσω για την δεξαμενή στην κορυφή του λόφου των Άνω Βριλησσίων. Επί διοίκησης Ιωαννίδη κάποια «καλόπαιδα» έσπασαν τον έναν από τους δύο αεραγωγούς της δεξαμενής και έριξαν μέσα στο νερό χώματα και πέτρες, με αποτέλεσμα να χρειαστεί να αδειάσει τελείως η δεξαμενή για να καθαριστεί. Και καλά αυτοί έριξαν χώμα και πέτρες, εάν κάποιος «τρελαθεί» ή θέλει να κάνει κακό μπορεί να ρίξει οτιδήποτε θελήσει και να πάμε «αδιάβαστοι» όλοι εδώ στα Άνω Βριλήσσια. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και στα άλλα αντλιοστάσια, αλλά δεν ιδρώνει το αυτί κανενός. Το πρόβλημα είναι σοβαρότατο και δεν χωράνε παιχνίδια οποιουδήποτε είδους, έχει «μαλλιάσει» η γλώσσα μας ότι η δεξαμενή χρειάζεται περίφραξη άμεσα και τοποθέτηση αγκαθωτού για να μην μπορεί κανένας να πλησιάσει. Τώρα δεν ξέρω αν θα μπουν φρουροί ή κάτι άλλο, αλλά κάτι πρέπει να γίνει ΑΜΕΣΑ.
Η σπασμένη «γραμμή του δημότη» και η διοίκηση Μανιατογιάννη2/12/2019 Λεωνίδας Μάρκογλου
Θέλω να κάνω ένα σχόλιο σχετικά με το Παροχή υπηρεσίας για την βελτιστοποίηση των διαδρομών αποκομιδής των απορριμματοφόρων» 4.960€. Δηλαδή ο διευθυντής, ο προϊστάμενος και οι τρεις επόπτες τι κάνουν; Δεν μπορούν να ρυθμίσουν τα προγράμματα των απορριμματοφόρων; Αυτή είναι η δουλειά τους.Ποιός ξέρει καλύτερα από αυτούς; Ξέρουν πόσους κάδους έχει ο κάθε δρόμος και πόσα χιλιόμετρα κάνει κάθε απορριμματοφόρο για τη συλλογή τους. Ήμαρτον δηλαδή.
Τι είδαμε στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας που έρχεται στα Βριλήσσια!30/11/2019 Μπάμπης Δαμουλιάνος Ευαγγελάτος
Οργισμένα νιάτα! Χωρίς βαθιές αναλύσεις για τα αίτια, μέσα στους κλειστούς δρόμους, τα αδιέξοδα και τρομερά διλήμματα, απλώνουν τις αλήθειες τους στο πανί όπως τις βλέπουν, όπως τις αισθάνονται και μας πετούν στα μούτρα: Την τύφλα μας στην Παιδαγωγική (Ο καραγκιόζης). Την οδυνηρή, την αβάσταχτη απόφαση (Index). Την κατά παραχώρηση κατανόηση και συγχώρηση (Μίλα). Το τι μας περιμένει (Στο δωμάτιο, Το βάρος της θάλασσας). Την γελοιοποίησή μας μέσα σε έναν επί γης και ιδιαίτερα στην πατρίδα μας παράδεισο (Κλεονίκη). Την ευσπλαχνία τους (Chopper). Την νοσταλγική ουτοπία μιας πρωτόγονης ζωής (Καρτ ποστάλ από το τέλος του κόσμου). Τον ζαλισμένο έρωτα από το ορμονικό μαστίγωμα στην εφηβεία μέσα σ’ έναν κόσμο «λαμέ» (I am Mackenzie). Τις ικανότητές τους στο κατώφλι της νιότης (Ο Μάγκας). Ας θυμηθούμε εδώ και «Τα παιδικά χρόνια του Ιβάν» του Ταρκόφσκι. Την αμοιβαία εξομολόγηση δύο θανάσιμων εχθρών από τον Κύπριο Ανδρέα Σιεηττάνη που ξέρει καλά το βαθύ πιστεύω ενός άρρωστου κομματιού του αγγλικού λαού να θεωρεί προέκταση της νησιωτικής του χώρας τις αποικίες βαφτισμένες κατά περίπτωση με διάφορα κίβδηλα ονόματα (Bόρειος Ιρλανδία, Ουαλία και Σκωτία στο Ηνωμένο Βασίλειο, Αυτοκυβέρνητες επικράτειες, Αυτόνομες αποικίες, Αποικίες του στέματος, Προτεκτοράτα κ.ά.) ομνύοντας όλες στον ίδιο βασιλιά ή βασίλισσα. Αυτό το κομμάτι ψήφισε σύσσωμο το Brexit. Tούτα τα λίγα για τα οργισμένα νιάτα, τους μικρομηκάδες στη Δράμα, από το μικρό μέρος της δουλειάς τους που είδαμε στις 21 και 22 Νοέμβρη 2019 στο ΤΥΠΕΤ. Που ίσως να μη μπαίνουν εύκολα στα γνωστά μας κουτάκια! Στις δεκαετίες ή πενταετίες που ακολουθούν με τις κατακλυσμιαίες αλλαγές που νομίζω ότι θα φέρουν, μάλλον είναι αδύνατο να προβλέψουμε την συμπεριφορά τους. Μεγάλη η συμπίεση και το μέλλον άδηλο. Πολύ άσχημο κόσμο τους παραδόσαμε…


Δημοτικές Εκλογές 2019


Δημοτικές Εκλογές 2014


ΓΠΣ Βριλησσίων 2011


Δημοτικές Εκλογές 2010


Παιδεία 2009




Καλλικράτης: απόψεις και θέματα

Η κρίση και το πρόγραμμα σταθερότητας

Το στέκι της Δράσης 

Το νέο στέκι της «Δράσης», Πάρνηθος 21 Βριλήσσια τηλ. 211-116-5797. H δωρεάν δανειστική βιβλιοθήκη και ταινιοθήκη λειτουργεί κάθε Δευτέρα 12:00-2:00μμ, Τρίτη, Τετάρτη και Πέμπτη 6:00-8:00μμ.




   
© 2006 - 2019 Δράση για μια Άλλη Πόλη
Κατασκευή - επιμέλεια ιστοσελίδας: Μάκης Ετζόγλου