Σχόλια
ΣΤΕΛΙΟΣ
17/9/2022

Για έναν άκοσμο αξιακό κόσμο ανεξαρτήτου τάξεως! "Όμοιος ομοίω αεί πελάζει" ή αλλιώς "κύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι".

Μπαμπης Δαμουλιάνος Ευαγγελάτος
H επίδραση της Τραγωδίας στο σινεμά και την τηλεόραση
14/9/2022

Έξοχη η παρέμβασή σας. Συμπληρώσατε ιδανικά το μικρό μου κείμενο και δώσατε αυτήν την διαλεκτική διάσταση της εξέλιξης του σινεμά που δεν τόνισα επαρκώς. Βεβαίως η κριτική στάση είναι σημαντικότατη, στην εξέλιξη συμμετέχουν ισότιμα δημιουργοί και θεατές. Από τη μεριά μου οφείλω να διευκρινίσω ότι δεν παίρνω θέση υπέρ των τραγικών ποιητών ή του Πλάτωνος, όπως δεν παίρνω θέση ας πούμε υπέρ της αποστασιοποίησης του Μπρεχτ. Όλες αυτές οι θέσεις και αντιθέσεις συμβάλλουν στην εξέλιξη, όπως, σε άλλη ασφαλώς κλίμακα, συμβάλλει και ο διάλογος από αυτό το βήμα. Ευχαριστώ εσάς και την Δράση για την ευκαιρία.

Γιώργος Σκιάνης
H επίδραση της Τραγωδίας στο σινεμά και την τηλεόραση
12/9/2022

Κύριε Σκιάνη, σας ευχαριστώ για τον σχολιασμό του σχολίου μου και με την αφορμή αυτή την έκθεση των σκέψεων σας τόσο για τον διδακτισμό της αρχαίας τραγωδίας, όσο και για τα διλήμματα που αυτή θέτει από την κυριαρχία των παθών. Τώρα, όσον αφορά για τον κορεσμό του κοινού κατά την εποχή του λαϊκού, εμπορικού κινηματογράφου που όλοι βιώσαμε με το happy end, την διαλεκτική υιοθέτηση από τον νεότερο των διλημμάτων της τραγωδίας το επακόλουθο μπέρδεμα των θεατών και την διαφαινόμενη κατ' εσάς μεταστροφή του σε έναν νέο διδακτισμό, ας ελπίσουμε ανώτερης ποιότητας, δεν θα διαφωνήσω. Θα είναι πάλι απαίτηση της διαλεκτικής πορείας του θεάματος, της τέχνης γενικότερα μέσα σε μια σύγρονη αγχώδη διαβίωση και την έλλειψη ελεύθερου χρόνου για διλήμματα και σκέψη. Η ενδυνάμωση όμως του κριτικού πνεύματος από το πλατύ κοινό, θα παραμένει πάντα σαν το μεγάλο ζητούμενο.

Μπαμπης Δαμουλιάνος Ευαγγελάτος
«Παιδεία 2022»: Η τελευταία καλοκαιρινή προβολή αφιερωμένη στα σχολεία μας.
12/9/2022

Δημήτρη συμφωνώ μαζί σου: Τέσσερα χρόνια πριν τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Λιγότερο σύνθετα, όχι τόσο πολύπλοκα, ούτε το ίδιο απαιτητικά. Επίσης, πράγματι, αυτή η διαπίστωση είναι δυσβάσταχτη και απογοητευτική. Αρκετοί το νιώθουμε. Παρακάτω...

Γιάννης Τσούτσιας
«Παιδεία 2022»: Η τελευταία καλοκαιρινή προβολή αφιερωμένη στα σχολεία μας.
11/9/2022

Για να μπορέσει να υπάρξει ειλικρινής δημόσιος διάλογος για την Παιδεία προϋποθέτει τη συμμετοχή όλων των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, ήτοι εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές. Οι τελευταίοι, που με τον ενθουσιασμό που τους χαρακτηρίζει θα μπορούσαν να ζωντανέψουν τη συζήτηση και να τη φέρουν στα πραγματικά προβλήματα που τους απασχολούν, απουσίαζαν. Οι δε γονείς (Σύλλογοι Γονέων ή απλά μέλη) για ακόμα μια φορά επιβεβαίωσαν με εκκωφαντικό θόρυβο την πλήρη αδιαφορία τους. Οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί, παραιτημένοι, κουρασμένοι, εγκλωβισμένοι στην εσωστρέφειά τους και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά, απόντες. Στο πάνελ 3 διευθυντές (νηπιαγωγείου, δημοτικού, γυμνασίου, αλλά όχι λυκείου) που λίγο πολύ προσπάθησαν να παρουσιάσουν το θετικό τους έργο στο σχολείο τους, αλλά για την ταμπακιέρα, τις χρόνιες παθογένειες του εκπαιδευτικού συστήματος, σιωπή. Έκδηλη η αμηχανία στο ερώτημα γονέα «ποιον ρόλο του μαθητή θα έπρεπε το σχολείο να προάγει περισσότερο, του υπεύθυνου πολίτη, οικογενειάρχη ή επαγγελματία;», κανένα ίχνος αυτοκριτικής από πλευράς εκπαιδευτικών (δε φέρουν εκείνοι ευθύνες;), η γνωστή εύκολη και επαναλαμβανόμενη -πλην όμως δίκαιη- κριτική απέναντι στους γονείς που δεν ασχολούνται με τα παιδιά τους και τα αφήνουν ώρες στα κινητά και τα τάμπλετ. Χλιαρή συζήτηση σε ένα ακροατήριο 20 ατόμων με μέσο όρο ηλικίας τα 60! Ε, δε θα το έλεγες και εποικοδομητική κουβέντα όλο αυτό για «το σχολείο των ονείρων μας»… Στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές, σε μια πραγματικά ενδιαφέρουσα προεκλογική ομιλία της ΔΡΑΣΗΣ για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι των Βριλησσίων, ήταν προσκεκλημένοι και μίλησαν ένας φοιτητής και δύο μαθήτριες εκπρόσωποι των 15μελών των σχολείων τους. Ο φρέσκος – και ουχί ξύλινος- λόγος τους με εντυπωσίασε και ένιωσα για πρώτη φορά μετά από χρόνια αισιοδοξία πως υπάρχει ελπίδα και μέλλον για την κοινωνία, όταν δίνεται βήμα στους νέους. Μετά από 4 χρόνια, και με την απόσταση που μας χωρίζει από εκείνη τη μέρα, έχω καταλήξει πως δυστυχώς επρόκειτο για ένα πυροτέχνημα, που ενδεχομένως να ξαναδούμε του χρόνου ενόψει των επικείμενων δημοτικών εκλογών. Παραφράζοντας το γνωστό ρητό, πλέον «δεν ελπίζω τίποτα, φοβάμαι για τα χειρότερα, είμαι συμβιβασμένος»

Δημήτρης Καλαμπούκας

Με αιχμάλωτη τη φαντασία

του Βασίλη Καραποστόλη *

Είναι, άραγε, δυνατόν ο άνθρωπος να αντέξει την ιδέα ότι ο κόσμος του δεν έχει μέλλον; Μάλλον όχι. Ο ίδιος γνωρίζει ότι είναι ένα ον φθαρτό, κι αυτό μπορεί να το πάρει απόφαση και να το χωνέψει. Όμως το να δεχθεί ότι όσα φτιάχτηκαν γύρω του είναι καταδικασμένα να χαθούν, και χωρίς κανείς να θυμάται ότι υπήρξαν, αυτό ξεπερνά την αντοχή του και τον αναγκάζει να βρει μια διέξοδο. Σ’ αυτό το σημείο βρίσκεται ο πολιτισμός του καιρού μας. Μην μπορώντας να κρύψει το γεγονός ότι του λείπει η προοπτική, απεργάζεται επειγόντως τρόπους ώστε οι άνθρωποι να μην νιώθουν πώς είναι πιασμένοι στη μέγγενη μιας ζωής μουντής, συρόμενης από μέρα σε μέρα. ΤΑ ΜΕΣΑ ΠΟΥ χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό είναι τέτοια πού μετατρέπουν τα άτομα από ενοίκους του κόσμου σε φυγάδες. Ωθούνται να δραπετεύσουν από τον τόπο τους, από τη χώρα τους, από τον πλανήτη χρησιμοποιώντας το ίδιο όργανο που κάποτε επέτρεψε στο είδος τους να σχεδιάσει και να οικοδομήσει τον κόσμο: Τη νόηση. Είχαν σκεφθεί οι προγενέστεροι το πώς θα χτίσουν το σπίτι τους και το έπραξαν με αρκετή επιτυχία. Το οίκημα έμοιαζε ασφαλές και χάριζε και πολλές ανέσεις. Να όμως που τώρα κλονίζεται. Όλοι μιλούν για αστάθειες, διαβρώσεις, αλλοιώσεις, μολύνσεις. Η επιστήμη μασάει τα λόγια της, και στην καλύτερη περίπτωση πασχίζει να αποτρέψει την επιδείνωση των προβλημάτων παρά να αντιτάξει ένα πρόγραμμα που να υπόσχεται τη θεραπεία τους. Τι θα ακολουθήσει λοιπόν; Όταν ο γιατρός χάνει την αυτοπεποίθησή του, ο ασθενής αναζητά απελπισμένος την παρέμβαση κάποιου μάγου. Κι εφόσον τον ζητά θα έλθει. Στις μέρες μας τον βλέπει να καταφθάνει μέσα από οθόνες και ηχεία, εφοδιασμένος με σύνεργα πού από μόνα τους εντυπωσιάζουν τόσο τον ασθενή που αρχίζει να ξεχνιέται, παύοντας να ασχολείται με το τι τον πονάει και γιατί. Είναι η πρώτη φάση του έργου της τεχνολογικής μαγείας: Με τους φωσφορισμούς της, με τις οπτικές και ηχητικές αλχημείες της, με τις αστραπιαίες κινήσεις της οδηγεί το μυαλό μακριά από εκεί όπου συνάντησε δυσκολίες. Φεύγει από τον κόσμο που του φαίνεται αδύνατο να τον αντιμετωπίσει. Έτσι, η απουσία μέλλοντος απωθείται σε κάποιο μισοσκόταδο της συνείδησης. Συγχρόνως, απωθείται όλο και περισσότερο το παρελθόν. Διότι εάν κρατιόταν περισσότερο ζωντανό το παρελθόν, θα υπενθύμιζε στο παρόν ότι, άλλοτε, οι άνθρωποι προσπαθούσαν πολύ περισσότερο να φέρουν τη ζωή στα μέτρα τους. Ενώ τώρα μην ξέροντας ποια είναι τα μέτρα τους, βλέπουν συνολικά τη ζωή σαν ένα ανεξέλεγκτο φαινόμενο που έρχεται καταπάνω τους. Για να μην υποστούν το σοκ, ξεγλιστρούν και καταφεύγουν σε ζώνες όπου η ζωή μοιάζει να είναι ελεγχόμενη, δηλαδή τεχνητή. Την ανακουφιστική αυτή κατάσταση τη διαμορφώνουν ειδικά επεξεργασμένες εικόνες και ήχοι. Μια γιγαντιαία επιχείρηση παραισθήσεων αναπτύσσεται πλέον στις σύγχρονες κοινωνίες. Αφού δεν προσφέρεται μέλλον στην ανθρωπότητα και αφού το παρόν μοιάζει υπερβολικά περίπλοκο και αντιφατικό για να το χειριστεί η συνείδηση, ανοίγονται δρόμοι για να τους πάρει ο νους του καθενός και προχωρώντας εκεί να χαθεί. Οδεύουμε προς μια μεθοδευμένη απώλεια της συνείδησης πού αντιστοιχεί σε μια αυξανόμενη ζήτηση γι’ αυτή την απώλεια. Οι άνθρωποι επιθυμούν να στείλουν το μυαλό τους σε απίθανα μέρη, επειδή στα υπαρκτά μέρη φοβούνται πως δεν έχουν τη δυνατότητα ούτε ένα βήμα να κάνουν χωρίς να σκοντάψουν σε κάτι ανεξήγητο ή απρόβλεπτο, ή και στημένο εκ του πονηρού. Το αποτέλεσμα είναι να θέλουν να υποκαταστήσουν τη σκέψη με τη φαντασία. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΘΑ ήταν αναγκαστικά αρνητικό. Γνωρίζουμε πόσο η φαντασία σε άλλες εποχές προετοίμασε τη σκέψη των ανθρώπων ώστε να γεννήσει ιδέες αλλαγής του κόσμου προς το καλύτερο. Αλλά εδώ πρόκειται για κάτι εντελώς διαφορετικό. Προτού προλάβει η φαντασία να κινηθεί έστω και για λίγο στις περιοχές του δυνητικού, την αιχμαλωτίζουν εικόνες, ήχοι και συνθηματικές προτροπές κατασκευασμένες σε εξειδικευμένα εργαστήρια. Ένα μεγάλο μέρος της τεχνολογικής καινοτομίας έχει πλέον ως στόχο να βάλει τη φαντασία σε προκατασκευασμένα καλούπια, αν και διατυμπανίζει το αντίθετο. Φυσικά η τάση προϋπήρχε. Το διαπιστώνει κανείς εύκολα επισκοπώντας τις εξελίξεις στους διάφορους τομείς της διασκέδασης. Στη μουσική για τη νεολαία, στο θέατρο, στη βιομηχανία παιχνιδιών, στη διαφήμιση, στον κινηματογράφο ή και στην λογοτεχνία οι πειραματισμοί σχετικά με τους συνδυασμούς διαφόρων στοιχείων κατέληξαν να επιβάλουν ένα μοντέλο «μείξεων» όλων με όλα. Η ποικιλία για την ποικιλία έγινε κανόνας, το θορυβώδες συνταγή, το αποδιαρθρωμένο μόδα. Διαβλέπει κανείς σ’ αυτόν τον πυρετό την επιμονή των σχεδιαστών του να γεμίσουν με εκθαμβωτικό και εκκωφαντικό περιεχόμενο τη φαντασία των καταναλωτών. Τη θεωρούν άδεια και σπεύδουν να καλύψουν το κενό. Ή για να είμαστε πιο ακριβείς, της δίνουν μια τροφή που αναμένουν να τη συνηθίσει και να τη ζητά διαρκώς. Η πιο σοβαρή συνέπεια από το παραγέμισμα αυτό της φαντασίας είναι να αναστέλλεται η επιστροφή της στον κόσμο. Αν αφηνόταν ελεύθερη, πιθανόν να παρήγαγε παραστάσεις που θα έδειχναν τη διαφορά ανάμεσα σε αυτό που υπάρχει και σε αυτό που θα έπρεπε να υπάρχει. Τότε η συνείδηση βγαίνοντας από τη μισο-ύπνωση της, θα παρήγγειλε πράξεις διορθωτικές ή και ανατρεπτικές. Το παγκόσμιο σύστημα εξουσίας καθόλου σίγουρο για το αύριο προφανώς θα εμπόδιζε αυτή την εξέλιξη. Όχι ότι θα ανησυχούσε ιδιαίτερα για τις επαναστατικές διαθέσεις των ανθρώπων. Ξέρει ότι δεν είναι ισχυρές. Φοβάται όμως πολύ το ανεξέλεγκτο. Όντας στερημένο μέλλοντος και αποκομμένο από το παρελθόν αντιλαμβάνεται πόσο ευάλωτο είναι το παρόν. Γι’ αυτό και θα ήθελε να το ελέγξει. Την ίδια στιγμή υποψιάζεται πως αν η φαντασία χειραγωγηθεί υπερβολικά, ελλοχεύει ο κίνδυνος να προκληθεί μία έκρηξη με ανυπολόγιστες συνέπειες. Από τις πολλές ταινίες που θα έχουν δει, από τις μουσικές πού αντιβουίζουν στα αυτιά τους, από την παραζάλη των διαφημιστικών μηνυμάτων ίσως κάποια στιγμή ξεπηδήσει αγριεμένη η θέληση των κορεσμένων με θεάματα και ήχους ατόμων να αναλάβουν μια οποιαδήποτε δράση, έξω από το σπίτι τους και έξω από το μυαλό τους. ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΩΣ να μην είναι μακριά η ώρα μιας τέτοιας απεγνωσμένης δράσης. Είναι αλήθεια πως δεν θα μπορούσε να αποφέρει πολλά. Η έλλειψη συγκεκριμένων στόχων και μεθοδικότητας, καθώς και ο βρασμός της ψυχής που θα τη συνοδεύει δεν είναι τα πιο πρόσφορα μέσα για να φέρουν επιθυμητές αλλαγές σε μια σύνθετη και μηχανοκρατούμενη κοινωνία. Τουλάχιστον όμως θα ήταν μία κίνηση επανάκτησης του χαμένου εδάφους. Οι φυγάδες θα επανέρχονταν σε οικείους χώρους. Πρέπει πάντα να υπολογίζουμε ότι εκτός από συγκεκριμένα πράγματα η φαντασία περιέχει συχνά και μια νοσταλγία εντελώς συγκεκριμένη: Την αίσθηση ότι ενεργούμε. Ότι αντί να ονειροπολούμε, ανοίγουμε την πόρτα, βγαίνουμε έξω και πηγαίνουμε εκεί που κρίνουμε ότι θα ήταν καλό να πάμε. Λίγο να περπατήσει η βούληση και η γραμμή του μέλλοντος χαράζεται πάλι. * Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «δρόμος ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ», Σάββατο 12 Μαρτίου 2022. Ο Βασίλης Καραποστόλης είναι πανεπιστημιακός (ΕΚΠΑ)

ΣΧΕΤΙΚΑ: Άρθρα
ΣΧΟΛΙΑ
  1. Τάκης Μάτσας [Με αιχμάλωτη τη φαντασία]
    20 Μαρτίου 2022, 00:43

    '' Η φαντασία στην εξουσία''. ''... ίσως κάποια στιγμή ξεπηδήσει η ΑΓΡΙΕΜΕΝΗ ΘΕΛΗΣΗ των κορεσμένων ατόμων να αναλάβουν μια οποιαδήποτε δράση, έξω απ' το σπίτι τους και έξω απ' το μυαλό τους''!!! ''Λίγο να περπατήσει η βούληση και η γραμμή του μέλλοντος χαράζεται πάλι'.' Για πολλοστή φορά, ο νουνεχής και σπουδαίος Καραποστόλης, ΖΩΓΡΑΦΙΣΕ, καταθέτοντας προτάσεις με τον εξαιρετικό του τρόπο και τη γλαφυρή γραφή του!

Πείτε μας τη γνώμη σας
Τα σχόλια δημοσιεύονται άμεσα και είναι αποκλειστική ευθύνη του συντάκτη του σχολίου. Οι διαχειριστές της παρούσας ιστοσελίδας διατηρούν το δικαίωμα διαγραφής των σχολίων εκείνων που έχουν διαφημιστικούς σκοπούς, κρίνονται ως ρατσιστικά ή προσβάλλουν πρόσωπα.
Τοιχο-διωκτικά

Ο χρόνος διαλύεται μέσα στη στιγμή το ελάχιστο γίνεται ο μέγιστος τύραννος. Βασανίζει ανθισμένες πληγές γεμάτες χαμόγελα και υποσχέσεις για κάτι άλλο, αυτό το άλλο είναι που ζούμε κάθε στιγμή νομίζοντας ότι ζούμε το άλλο. Όμως το άλλο δεν υπάρχει. Είμαστε εμείς η Μοίρα μας που μας λοξοκοιτάζει. Σφίγγα που ξέχασε το αίνιγμα δεν έχουμε τίποτα να λύσουμε. Δεν υπάρχει αίνιγμα δεν υπάρχει διαφυγή από τον πύρινο κύκλο του Ήλιου και του Θανάτου.

Ο χρόνος διαλύεται – Μίκης Θεοδωράκης
Ημερολόγιο Δράσεων και Εκδηλώσεων

Δεν υπάρχουν προγραμματισμένες Δράσεις για τις επόμενες ημέρες...

Newsletter