Η ΔΡΑΣΗ προκαλεί συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο για την απώλεια των πεύκων

Στο τελευταίο δημοτικό συμβούλιο, (21/01/2016), συζητήθηκε και μια πρόταση για την κοπή ενός πεύκου... « που φύεται επί πεζοδρομίου και παρουσιάζει μειωμένη κόμη με καθοδική ανάπτυξη. (φωτογραφία)». Σύμφωνα με την υπηρεσία, «διαπιστώθηκε μονόπλευρη ανάπτυξη κόμης και γωνία κλίσης από τη βάση του κορμού του δένδρου προς την ιδιοκτησία. Το συγκεκριμένο δένδρο θεωρείται μη-βιώσιμο («no future tree») λόγω της κατάστασης της ανάπτυξης του, καθώς το δένδρο έχει απωλέσει την κορυφή του και αυτός είναι και ο λόγος που ή ανάπτυξη του είναι καθοδική (οι ζωντανοί κλάδοι είναι οι πλευρικοί και μόνο). Η κατάσταση του ριζικού συστήματος δεν δύναται να αξιολογηθεί. Από την κλίση όμως της βάσης του κορμού του δένδρου και λαμβάνοντας υπόψη ότι το βάρος της κόμης είναι από την ίδια πλευρά αλλά και το γεγονός ότι φύεται σε χώρο που περιβάλλεται από «σκληρά υλικά», κράσπεδο, πέδιλα μάνδρας, πλάκες πεζοδρομίου και σκυρόδεμα, το καθιστά επικίνδυνο σε περίπτωση εξέλιξης έντονων καιρικών φαινομένων. Ακόμη δηλαδή, ένα πεύκο των Βριλησσίων πρόκειται να κοπεί. Η υπηρεσιακή αιτιολογία είναι πλήρως αποκαλυπτική, αν την "μεταφράσουμε". Θα πει ίσως, κάποιος, είναι σοβαρό θέμα η κοπή ενός πεύκου, όταν μάλιστα αυτή είναι επιβεβλημένη; Θα αποτελούσε όμως, υποκρισία εκ μέρους μας, αν παραμέναμε μόνο στη διαπίστωση «no future tree». Παραβλέποντας ότι το πεύκο κατέληξε σε αυτό το σημείο, επειδή έχει υποστεί επανειλημμένες χοντροκομμένες και αντιεπιστημονικές κλαδεύσεις, από ανθρώπινη παρέμβαση δηλαδή. Θα αποτελούσε επίσης υποκρισία να παραβλέπουμε την μεγάλη εικόνα. Ότι η κατάσταση αυτού του πεύκου είναι παρόμοια εκατοντάδων άλλων στα πεζοδρόμια των Βριλησσίων, η τύχη των οποίων, επίσης προδιαγράφεται ανάλογη. Το θέμα είναι απλό: Εάν το πράσινο και τα πεύκα αποτελούν ταυτοτικό στοιχείο του προαστίου μας, τότε η διάσωσή τους πρέπει να γίνει οργανωμένα, όχι αποσπασματικά. Με την ανάλογη κινητοποίηση και αναδιάρθρωση της Υπηρεσίας Πρασίνου και τον προσανατολισμό της στον περιορισμό της καταστροφής. Ένα πρόβλημα αντιμετωπίζεται μόνο όταν συνειδητοποιηθεί. Αυτός είναι ο σκοπός της παρέμβασής μας. Οι βασικοί κανόνες της δενδροκομίας προβλέπουν ότι το κλάδεμα των πεύκων απαιτεί ιδιαίτερη επιμέλεια, καθώς τα κωνοφόρα δεν αναβλαστάνουν εύκολα αν κοπούν υπερβολικά. Ένα πεύκο που έχει κατακρεουργηθεί, όπως το συγκεκριμένο, εισέρχεται σε κατάσταση μεγάλου στρες. Η απώλεια φυλλωσιάς μειώνει την ικανότητά του για φωτοσύνθεση και παραγωγή ενέργειας. Αργά ή γρήγορα αυτό θα ξεραθεί. Ένα μη υγιές δέντρο καθίσταται επικίνδυνο για πτώση. Αν μάλιστα αυτό καταλήξει να έχει ασύμμετρη ή ανισόρροπη κόμη, γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνο για πτώση, λόγω της μετατόπισης του κέντρου βάρους. Η ανισορροπία αναγκάζει το ριζικό σύστημα να δέχεται ανομοιόμορφη καταπόνηση, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος εκρίζωσης. Αυτά προβλέπουν οι βασικοί κανόνες της δενδροκομίας. Και ότι σε ένα πεύκο δεν πρέπει να αφαιρείται περισσότερο από το 1/3 της φυλλωσιάς του σε μία χρονιά. Και ότι μετά από μεγάλες τομές, πρέπει να χρησιμοποιείται πάστα κλαδέματος για προστασία από ασθένειες. Και ότι τα κλαδέματα γίνονται από το τέλος του χειμώνα έως τις αρχές της άνοιξης, όταν το δέντρο βρίσκεται σε λήθαργο. Και ότι επειδή το 95% των ριζών που απορροφούν νερό και θρεπτικά συστατικά βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια, ο κορμός των πεύκων δεν πρέπει να «πνίγεται» μέσα στο τσιμέντο. Εύκολα μπορεί να υποθέσει κανείς, ότι τίποτα από τα προηγούμενα δεν γίνεται, σε κανέναν Δήμο. Και ότι απλώς, όταν έρθει η ώρα, συγκαλούνται τα όργανα να διαπιστώσουν τα τετελεσμένα. Με τη διαφορά ότι ο Δήμος Βριλησσίων είναι ένας άλλος Δήμος χωρίς τα πεύκα του. Και επομένως, πρέπει να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Τρείς προτάσεις Η σκέψη μας για τη σχετική αντιμετώπιση του προβλήματος, (καθώς το θέμα επηρεάζεται και από παράγοντες που υπερβαίνουν τις δυνατότητες των Δήμων, π.χ. κλιματική αλλαγή, ατμοσφαιρική ρύπανση), οδηγεί στην ανάγκη επισήμανσής του και αναδιάρθρωσης της υπηρεσίας Πρασίνου. Αυτό σημαίνει, πέρα από τα μακροπρόθεσμα, (πρόσληψη γεωπόνου και προσωπικού), αξιοποίηση και επιμόρφωση του υπάρχοντος προσωπικού, δηλαδή διοργάνωση ενημερωτικών σεμιναρίων (δεν είναι και αστροφυσική), ώστε αφενός να διαπιστώνονται έγκαιρα τα προβλήματα των δέντρων και αφετέρου να γίνονται τα στοιχειώδη για την υποβοήθησή τους (π.χ. στηρίξεις, πάστα κλαδέματος). Και αρμοδιότητες, δεν κλαδεύουν, ούτε παρεμβαίνουν όλοι, αλλά μόνον όσοι έχουν τη σχετική «πιστοποίηση». Σημαίνει ότι ο δημοτικός μηχανισμός αρχίζει να έχει ως διαρκές μέλημά του την προστασία των μεγάλων δέντρων, ενημερώνεται, παρεμβαίνει, παρακολουθεί. Σημαίνει επίσης, καταγραφή των μεγάλων δέντρων που βρίσκονται στον δημόσιο χώρο της πόλης, με αξιοποίηση εφαρμογών πληροφορικής, ώστε περιοδικά να παρακολουθείται η πορεία κάθε δέντρου. Τα μεγάλα δέντρα των Βριλησσίων πρέπει να μπουν σε καθεστώς προστασίας. Και τέλος, σημαίνει «ασφυκτική» παρακολούθηση των συνεργείων υψηλού πρασίνου, του ΔΕΦΔΕΕ και όλων των παροχών που κλαδεύουν, σκάβουν και ανοίγουν φρεάτια καταστρέφοντας το ριζικό σύστημα των δέντρων. Κανείς δεν πρέπει να αδειοδοτείται από τον Δήμο για παρεμβάσεις χωρίς επίβλεψη. Τα εργολαβικά συνεργεία είναι οι βασικοί καταστροφείς των πεύκων. Το ζήτημα των νέων φυτεύσεων Ευτυχώς, κάθε απόφαση για την κοπή δέντρων στον Δήμο Βριλησσίων συνοδεύεται από υποχρέωση διατήρησης «του περιβαλλοντικού ισοζυγίου», δηλαδή αντικατάστασης των κομμένων δέντρων με νέα. Και μάλιστα, σύμφωνα με τις απαντήσεις που μας δόθηκαν στο δημοτικό συμβούλιο, η υποχρέωση αυτή παρακολουθείται και τηρείται από την Υπηρεσία Πρασίνου. Οι νέες φυτεύσεις μάλιστα, όπως εκτενώς αναφέρθηκε στο δημοτικό συμβούλιο ο Δήμαρχος, αποτελούν κεντρική επιλογή της διοίκησής του. Από την πλευρά μας πάντως, θα ήταν μια δεύτερη υποκρισία να επαναπαυτούμε σε αυτά. Αν θέλουμε να ξεφύγουμε από τις επιφανειακές αναγνώσεις, το πραγματικό ερώτημα είναι με πόσα νεαρά δενδρύλλια ισοδυναμεί η κοπή ενός μεγάλου πεύκου για να διατηρείται το ισοζύγιο πρασίνου; Θεωρητικά, κατά τα επιστημονικά δεδομένα, θα χρειαζόταν η φύτευση έως και 40 δενδρυλλίων για να αναπληρωθεί η άμεση απώλεια δέσμευσης άνθρακα ενός ώριμου δέντρου και να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα μέσα στο ίδιο έτος. Ένα ώριμο πεύκο έχει χιλιάδες φορές μεγαλύτερη επιφάνεια φύλλων (βελόνων) από ένα δενδρύλλιο, άρα καθαρίζει πολύ περισσότερο αέρα και προσφέρει μεγαλύτερη δροσιά μέσω της διαπνοής. Επιπλέον τα νεαρά δέντρα είναι ευάλωτα. Περίπου το 40% από αυτά μπορεί να χαθεί μέσα στα πρώτα 5 χρόνια, άρα πρέπει να φυτεύονται περισσότερα για να διασφαλιστεί ότι τουλάχιστον ένα θα φτάσει στην ωριμότητα. Και θα χρειαστούν περίπου 20-30 χρόνια για να αρχίσει ένα νέο δέντρο να προσφέρει τις ίδιες «υπηρεσίες» που πρόσφερε το μεγάλο δέντρο που κόπηκε. Ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, προς τιμήν του, δήλωσε ότι πρέπει να αυξήσουμε τον αριθμό των δενδρυλλίων που θα ζητά ο Δήμος για κάθε δέντρο που χάνεται. Αλλά και έτσι, επανερχόμαστε στο κεντρικό σημείο της πρότασής μας, της ανάγκης αναδιάρθρωσης της υπηρεσίας πρασίνου: Ακόμη και αυτοί που φυτεύουν φωτογραφούμενοι, θα πρέπει να ξέρουν πώς γίνεται μια σωστή φύτευση! Και πώς συντηρούνται τα νεαρά δενδρύλλια, ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες επιβίωσής τους. Τα εντός των ιδιωτικών οικοπέδων δέντρα Μια τελευταία ενδιαφέρουσα πρόταση προέκυψε στο δημοτικό συμβούλιο από τον αντιδήμαρχο τεχνικών υπηρεσιών (αστικών υποδομών και βιώσιμης ανάπτυξης), κ. Άκη Δημαρά, ο οποίος επισήμανε, ότι «έχουμε πρόβλημα και με τις νέες οικοδομές που έχουν πλήρη κάλυψη και σκάβουν όλα τα οικόπεδα στο σύνολο της επιφάνειάς τους. Επομένως τίθεται ζήτημα και για τα δέντρα που είναι μέσα στα οικόπεδα». Ο κ. Δημαράς αναρωτήθηκε αν «θα μπορούσαμε να δοκιμάσουμε ως Τεχνική Υπηρεσία να ενημερωνόμαστε από την Πολεοδομία, τουλάχιστον για τις κατόψεις στις νέες άδειες, ώστε να βλέπουμε τουλάχιστον τις αντικαταστάσεις των δέντρων που προτίθενται να γίνουν στα οικόπεδά τους. Και να κάνουμε έναν έλεγχο, να βλέπουμε τις αντικαταστάσεις των δέντρων που υποχρεούνται να κάνουν στα οικόπεδά τους. Μήπως καταφέρουμε, δημιουργώντας κάποια «πίεση» προς τους κατασκευαστές να σώσουμε κάποια δέντρα ή να φυτέψουμε περισσότερα. Αυτό θα το διερευνήσουμε και θα σας ενημερώσω σχετικά».