της Μαριάννας Χρυσικάκου

Χείρων: Γόνος του θεού Κρόνου και της Ωκεανίδος νύμφης Φιλύρας, θεότητας της ευωδίας, των αρωμάτων, της γραφής και της ομορφιάς. Σύμφωνα με το μύθο, ο θεός Κρόνος ερωτεύεται παράφορα την νύμφη και αποφασίζει να την κάνει δική του. Μεταμορφώνεται σε ίππο και συνουσιάζεται με την νύμφη με την ζωική του υπόσταση, ώστε να ξεφύγει από την εποπτεία της νόμιμης συζύγου του, Ρέας. Από την συμβολική α-δήλωτη ένωση των δύο αρχετύπων, γεννιέται ο Χείρων, ένα ον υβριδικό, ά-λογον κατά το ήμισυ και άν-θρωπινον κατά το άλλο ήμισυ. Η νύμφη αδυνατώντας να αντιμετωπίσει τόσο την ντροπή της για την ανίερη και παραβιαστική ένωση, όσο και για το δύσμορφο τέκνο της, εξαφανίζεται στο δάσος εγκαταλείποντας το νεογνό στην τύχη του. Για να εξιλεωθεί για την πράξη του, ο πατριάρχης Κρόνος μεταμορφώνει την νύμφη στο δέντρο Φλαμουριά (λατινικά tilia) τα άνθη της οποίας (τήλιο) αξιοποιούνται θεραπευτικά με τη μορφή ροφήματος, εγχειρήματος, βάμματος ή καταπλάσματος καταπραϋντικά μέχρι και σήμερα. Δις εγκαταλελειμμένος ο μικρός απόγονος με την θεϊκή καταγωγή υιοθετείται από τον θεό Απόλλωνα (απόλυμμι καταστρέφω, καταλύω, εξαγνίζω), αρχέτυπο του ιερού Φωτός, στην κυβέρνηση και δικαιοδοσία του οποίου ανήκουν η Ιατρική, η Μαντική και η Ορχηστική, οι υψηλότερες δηλαδή για τον ελληνικό τρόπο σκέψης, των Τεχνών. Ο άγαμος Θεός διδάσκει το μαθητευόμενο υιοθετημένο γιο του τα μυστικά της σωματικής αλλά και υπερβατικής ίασης, ο οποίος με τη σειρά του αναδεικνύεται με την πάροδο του χρόνου σε μεγάλο διδάσκαλο -ο δίδας το κάλλος-. Διδάσκει στους μαθητές του φιλοσοφία, βοτανική, θεραπευτική, αστρονομία, χειρουργική και την ιερή τέχνη του πολέμου κοντά στην σπηλιά του στο όρος Π-ήλιον ,στο σημερινό νομό Μαγνησίας. Ανάμεσα στους μαθητές του συγκαταλέγονται και οι επιφανείς ήρωες Αχιλλεύς ο Μυρμιδών και Ιάσων ο Μονοσάνδαλος καθώς και ο θεός της ιατρικής Ασκληπιός, καθείς εκ τους οποίων θα διαδραματίσει το δικό του ξεχωριστό ρόλο στην ελληνική εποποιία και μυσταγωγία. Αθάνατος και φιλάνθρωπος, ειρηνοποιός, σε σχέση με τις ορδές των υπολοίπων πολεμοχαρών Κενταύρων τις οποίες κυβερνά αποκλειστικά το τυφλό ένστικτο της ανταπόδοσης, ο Χείρων υπερβαίνει την άπονη και άδικη εγκατάλειψη του και από τους δύο γονείς, οι οποίοι αποποιούνται της ευθύνης τους, τόσο για τη γέννηση όσο και για την ανατροφή του. Η αδικία που υφίσταται γίνεται εφαλτήριο για γνώση (υιοθεσία Απόλλων) και γόνιμη κοινωνική συμπονετική παρακαταθήκη. Διδάσκει, θεραπεύει χειρουργεί (χείρων- δια της χείρας) αναπλάθει ηθικά και λειτουργικά ήρωες που αναμορφώνουν και υπηρετούν με τη σειρά τους το πνεύμα του ελλαδικού έθνους. Το τραύμα της α-δικίας αναβιώνει και γίνεται αφορμή για τον τραγικό θάνατο του και πάλι με τρόπο «τυχαίο» στην οντική του μεταστοιχειώση. Από Κένταυρος μετατρέπεται σε Αστερισμό που κοσμεί τον ουράνιο θόλο, με τις διαφορετικές εκδοχές του θανάτου του, κατά Απολλόδωρον αλλά και Ερατοσθένη, να διηγούνται τον τραυματισμό του από τα θανατηφόρα βέλη του Ηρακλέους, δίχως δόλο από πλευράς του ήρωα. Ο Χείρων πεθαίνει ανταλλάσσοντας την αθανασία του με τη θνητότητα του Προμηθέα. Στα μάτια των ανθρώπων καταφαίνεται ως ένας ακόμα «αν-είδεος νεκρός». Στα μάτια της νομοτέλειας (Ζευς) τετελειώνεται ως άστρο μεταξύ της αστρονομικής τροχιάς Κρόνου-Ουρανού, δείχνοντας ίσως προς μία διαχρονική κατεύθυνση, οπότε ιστορικά ανακύπτει το τραύμα της Α-δικίας. Θυματοποίηση ή Διαύγεια; Συμπαράταξη προς ένα καλύτερο και ανθρώπινο διάβα, που παράγει Ωφέλεια για όλους. Ανθρώπους, έθνη και κοινωνίες δίχως διάκριση. Μαριάννα Χρυσικάκου Αθήνα, 12 Μαρτίου 2023 Φωτογραφία: Chiron, Άγαλμα του Pietro Di Pompei