του Γιώργου Σκιάνη

Η Αθήνα έχει ανηφοριές. Το ποδήλατο στην Πρωτεύουσα είναι άσκηση, όχι μέσο μετακίνησης που επικρατεί στις επίπεδες πόλεις με τους φαρδείς δρόμους, τα πάρκα, τους κήπους και τις αλέες. Η Αθήνα έχει ανηφοριές. Ζόρικες. Ιδρώνεις για να τις ανέβεις. Πλάκα, Πολύγωνο, Γαλάτσι, Ζωγράφου, Βύρωνας, Καισαριανή, Υμηττός. Συνοικίες που τις έχτισαν οι φτωχοί και οι κυνηγημένοι, οι εργάτες και οι πρόσφυγες. Τα χαμηλά βολεύουν. Τα ψηλά τα φτάνει η ανάγκη. Είναι καταφύγιο, ταμπούρι και βίγλα, πριν γίνουν θέα και απομάκρυνση από την «βρωμιά και μιζέρια» της μεγαλούπολης. Πριν υψωθούν οι βίλες και οι επαύλεις της Πολιτείας, της Εκάλης και του Κρεμαστού Λαγού. Αυτές οι ανηφοριές, οι παλιές, έχουν αύρα και κουβαλάνε καντάρια ιστορίας και δράματος. Οι καινούργιες είναι για φωτογραφίες λάιφ στάιλ περιοδικών. Είναι μαυσωλεία του πλούτου και της επίδειξης. Οι παλιές ανηφοριές κρύβουν μπιζουδάκια, χωμένα ταβερνάκια και καφενεία που τα ψάχνουμε με λαχτάρα και ζήλο λαγωνικού, εμείς που μεγαλώσαμε με παρέες, κρασί, αντάρτικα τραγούδια και ρεφενέ. Τα ανακαλύπτουν και οι νέοι που κυνηγάνε το θαύμα. Η ανηφόρα δεν είναι γεωμορφολογία γιατί τότε θα ήταν συνώνυμο και όχι αντίθετο της κατηφόρας. Η ανηφόρα έχει δυναμική και ψυχική σημασία. Είναι νίκη επί της βαρύτητας ενώ η κατηφόρα είναι ήττα. Το σπίτι που μεγάλωσα ήταν σε ανηφόρα. Πριν χτιστούν τα πάντα γύρω του, βλέπαμε προς τα κάτω μέχρι Πειραιά και Φάληρο και προς τα πάνω τον Λυκαβηττό ολόκληρο, με τα δέντρα του, τα ζευγαράκια και τους μπανιστιρτζήδες. Ο Λυκαβηττός ήταν και η βόλτα μας, το άσυλό μας στις κοπάνες από το σχολείο. Είχε και θέα στο μισό γήπεδο του Παναθηναϊκού. Οι γονείς μου δε με αφήνανε να πηγαίνω στο γήπεδο που μαζευότανε η «αλητεία». Έτσι, φανατικός ποδοσφαιρόφιλος, απαίτησα κιάλια για να βλέπω από τον Λυκαβηττό. Σε αυτό υποχώρησαν. Ήταν πραγματικά αστείο. Με άφηναν να πηγαίνω μόνος μου στον Λυκαβηττό που ήταν άντρο παιδεραστών – κωλομπαράδες τους λέγαμε τα αγόρια μεταξύ μας και τους τρέμαμε - αλλά όχι στο γήπεδο. Η ανηφόρα έχει ζόρι αλλά δίνει σιγουριά. Δεν κινδυνεύεις να γκρεμοτσακιστείς ανηφορίζοντας. Αντίθετα, στην κατηφόρα πρέπει να έχεις μάτια δεκατέσσερα. Όταν κατηφόριζα την Λασκάρεως και την Διγενή Ακρίτα ήμουνα προσεχτικός και σφιγμένος. Ειδικά η Λασκάρεως γλίστραγε πολύ και τα παπούτσια με σόλες ήταν ταμάμ για τούμπα. Την τούμπα την γλίτωσα αλλά όχι και την συμφορά. Μια μέρα που κατηφόριζα αυτό τον γλιστερό δρόμο, μου ξέφυγε από τα χέρια το πιο πολύτιμο υλικό αγαθό μου. Μια ολοκαίνουργια τρίφυλλη μπάλα καλοφουσκωμένη. Πήρε με γκελαριστό ενθουσιασμό τον κατήφορο, μέχρι που της έκοψε τον δρόμο όχημα διερχόμενο από την Ιπποκράτους. Ο συντονισμός ήταν απόλυτος. Η τρίφυλλη βρέθηκε κάτω από τη ρόδα και ακολούθησε κρότος και εκτόξευση καθ’ ύψος του άδειου πετσιού που προσγειώθηκε αγνώριστο και άχρηστο. Αρκετά χρόνια αργότερα, στα τριανταένα μου πια, νέος οδηγός μιας και άργησα χαρακτηριστικά να πάρω δίπλωμα, ταλαιπωρώντας για τις μετακινήσεις μου τους άλλους και κυρίως τον δύστυχο μικρότερο αδερφό μου, επιχείρησα να ξεπαρκάρω στην ίδια κατηφόρα ένα επίσης ολοκαίνουργιο Σουζούκι Άλτο που είχε το χούι να πηδάει σαν κατσίκι κατά την εκκίνηση. Το αποτέλεσμα ήταν τραγικό: το σουζουκάκι πετάχτηκε στην απέναντι σειρά των παρκαρισμένων αυτοκινήτων, έπεσε πάνω σε ένα φολκσβάγκεν, πήρε λίγο ύψος και χτύπησε ένα οτομπιάνκι, για να καταλήξει τούμπα στη μέση του δρόμου. Τότε δεν έπαιρνα χαμπάρι, όμως όλα αυτά τα μικρά συμβάντα άφηναν ύπουλα σκουπίδια σε κείνο το υπόγειο της ψυχής που όλο πασχίζουμε να το καθαρίσουμε και όλο γεμάτο μένει. Αφού πέρασαν τα χρόνια που στα όνειρά μου έβλεπα μόνιμα να πετάω και να περπατάω στο κύμα, ήρθαν εκείνα που ο άνθρωπος συναντάει στον ύπνο το πεπρωμένο του, τους αποθαμένους του και το πατρικό του πότε πλαγιασμένο από σεισμό, πότε με πόρτες που δεν κλειδώνουν, πότε με το ασανσέρ να μη σταματάει ούτε προς τα πάνω ούτε προς τα κάτω και την κατηφόρα να περιμένει να σε ρουφήξει για να επισφραγίσει τη νίκη της βαρύτητας και της ανθρώπινης μοίρας. Γιώργος Σκιάνης https://emoytoyidioy.blogspot.com/